Kodeks ISPS

Kodeks ISPS to międzynarodowy zbiór zasad dotyczących ochrony statków oraz obiektów portowych. W rozumieniu ustawy o bezpieczeństwie morskim jest to określony dokument międzynarodowy, a nie ogólne określenie działań podejmowanych dla zapewnienia bezpieczeństwa na morzu. Jego podstawą i umocowaniem jest rozdział XI-2 Konwencji SOLAS, czyli międzynarodowych regulacji odnoszących się do bezpieczeństwa życia na morzu.

Pojęcie obejmuje dwa podstawowe obszary ochrony:

• statki, a więc jednostki, które mogą być narażone na zagrożenia związane z ich eksploatacją, przewozem osób lub ładunków oraz zawijaniem do portów;
• obiekty portowe, czyli miejsca i elementy infrastruktury portowej związane z obsługą statków i ruchem morskim.

Istotne jest również to, że Kodeks ISPS ma charakter międzynarodowy. Dzięki odwołaniu do niego przepisy ustawy posługują się jednolitym punktem odniesienia dla wymagań dotyczących ochrony statków i portów, zamiast tworzyć odrębne znaczenie tego pojęcia wyłącznie na potrzeby prawa krajowego. W ustawie termin ten wskazuje zatem konkretny standard ustanowiony w ramach Konwencji SOLAS.

W praktyce Kodeks ISPS ma znaczenie przy ocenie, czy działania podejmowane na statkach i w obiektach portowych odpowiadają uznanym, wspólnym zasadom ochrony. Odwołanie do kodeksu pozwala także jednoznacznie określić zakres regulacji, obejmujący zarówno jednostki pływające, jak i infrastrukturę portową. Nie chodzi więc wyłącznie o ochronę samego statku ani tylko o bezpieczeństwo terenu portu, lecz o wzajemnie powiązany system ochrony obu tych obszarów. W tym sensie Kodeks ISPS stanowi w ustawie oznaczenie międzynarodowych regulacji, do których należy odnosić wymagania związane z ochroną w żegludze i działalności portowej.