Art. 361 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z wyłączeniem jawności rozprawy sądowej oraz określa, kto może być obecny na takiej rozprawie mimo wyłączenia jawności.

#### § 1. Obecność osób wskazanych przez strony

Zgodnie z § 1, w przypadku wyłączenia jawności rozprawy, oprócz osób biorących udział w postępowaniu (sędziowie, prokuratorzy, obrońcy, oskarżyciele, oskarżeni, świadkowie, biegli), mogą być obecne na rozprawie po dwie osoby wskazane przez każdą ze stron: oskarżyciela publicznego, oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciela prywatnego oraz oskarżonego.

Jeżeli w postępowaniu występuje kilku oskarżycieli lub oskarżonych, każdy z nich ma prawo żądać obecności jednej osoby. Przepis ten ma na celu zapewnienie pewnej transparentności postępowania oraz umożliwienie stronom wsparcia ze strony osób bliskich lub zaufanych.

#### § 1a. Obecność osoby wskazanej przez pokrzywdzonego

§ 1a wprowadza dodatkowe uprawnienie dla pokrzywdzonego. W przypadku czynności z jego udziałem, przeprowadzanych na rozprawie z wyłączeniem jawności, pokrzywdzony może wskazać osobę, która będzie obecna podczas tych czynności. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony interesów pokrzywdzonego oraz zapewnienia mu wsparcia emocjonalnego.

#### § 1b. Wyjątek dotyczący informacji niejawnych

Przepisy § 1 i § 1a nie mają zastosowania, jeżeli istnieje obawa ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli „tajne” lub „ściśle tajne”. W takich przypadkach ochrona informacji niejawnych ma priorytet nad prawem stron do obecności osób wskazanych. Jest to zgodne z zasadą ochrony bezpieczeństwa państwa oraz tajemnicy państwowej.

#### § 2. Dyskrecjonalna władza przewodniczącego

§ 2 daje przewodniczącemu rozprawy dyskrecjonalną władzę do zezwolenia poszczególnym osobom na obecność na rozprawie, mimo wyłączenia jawności. Przewodniczący może więc, w uzasadnionych przypadkach, dopuścić dodatkowe osoby do udziału w rozprawie, co pozwala na elastyczne dostosowanie postępowania do specyficznych okoliczności danej sprawy.

### Podsumowanie

Art. 361 k.p.k. wprowadza mechanizmy mające na celu zrównoważenie potrzeby wyłączenia jawności rozprawy z prawem stron do wsparcia ze strony osób bliskich lub zaufanych. Przepisy te uwzględniają również konieczność ochrony informacji niejawnych oraz dają przewodniczącemu rozprawy pewną elastyczność w zarządzaniu obecnością osób na sali rozpraw. W praktyce, stosowanie tych przepisów wymaga od sądu wyważenia interesów stron oraz ochrony dobra publicznego.

Klauzula ściśle tajna

Klauzula ściśle tajna w przepisach