Kapitał rezerwowy

Kapitał rezerwowy to wyodrębniona część kapitału własnego, tworzona w celu zabezpieczenia określonych interesów podmiotu albo finansowania wskazanych przedsięwzięć w przyszłości. W polskim prawie termin ten występuje przede wszystkim w prawie spółek, a także w regulacjach dotyczących niektórych instytucji rynku finansowego i innych osób prawnych.

Kapitał rezerwowy może powstać na podstawie ustawy, umowy albo statutu podmiotu, a także na podstawie uchwały właściwego organu. W spółkach jego utworzenie i przeznaczenie często wiąże się z podziałem zysku. Środki mogą pochodzić również z innych źródeł przewidzianych w przepisach lub dokumentach ustrojowych, takich jak dopłaty albo nadwyżki związane z emisją udziałów lub akcji. Co do zasady kapitał rezerwowy ma charakter celowy, co oznacza, że sposób jego wykorzystania może być ograniczony do zadań określonych przy jego utworzeniu.

Najważniejsze cechy kapitału rezerwowego:

• jest składnikiem kapitału własnego, a nie odrębnym rachunkiem bankowym;
• służy zwiększeniu bezpieczeństwa finansowego i zachowaniu środków na określone potrzeby;
• może być przeznaczony między innymi na pokrycie straty, finansowanie planowanych wydatków lub realizację szczególnych celów podmiotu;
• jego utworzenie, zwiększenie i wykorzystanie wymagają podstawy prawnej albo odpowiedniej decyzji organu;
• nie może być utożsamiany z bieżącym zyskiem przeznaczonym do wypłaty wspólnikom lub akcjonariuszom.

Kapitał rezerwowy należy odróżnić od kapitału zapasowego. Kapitał zapasowy pełni przede wszystkim funkcję ogólnego zabezpieczenia przed stratami i w określonych przypadkach jest tworzony według reguł wskazanych w Kodeksie spółek handlowych. Kapitał rezerwowy może natomiast służyć bardziej szczegółowemu celowi, określonemu w przepisach, umowie spółki, statucie lub uchwale. O wykorzystaniu obu kapitałów decyduje właściwy organ, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z prawa i dokumentów podmiotu. W niektórych regulacjach kapitał rezerwowy lub zbliżone wyodrębnienie środków własnych służy także wykazaniu odpowiedniego poziomu zabezpieczenia finansowego.