Kandydat

Kandydat to osoba ubiegająca się o wybór, powołanie, zatrudnienie, przyjęcie do służby albo zakwalifikowanie do określonego postępowania. W polskim prawie termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji. Jego znaczenie wynika z rodzaju postępowania oraz przepisów określających wymagania wobec osób, które mogą w nim uczestniczyć.

Kandydat może zgłosić się samodzielnie albo zostać zgłoszony przez uprawniony podmiot, na przykład komitet wyborczy, klub parlamentarny, organ lub inną instytucję. Zgłoszenie zwykle wymaga zachowania określonej formy i terminu oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnianie warunków. Weryfikacji mogą podlegać między innymi wykształcenie, doświadczenie, niekaralność, obywatelstwo, stan zdrowia albo zdolność fizyczna i psychiczna do służby.

Termin występuje w szczególności w kilku obszarach:

• prawo wyborcze, gdzie kandydatem jest osoba ubiegająca się o mandat posła, senatora lub urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; przepisy określają zasady zgłaszania kandydatów, ich liczbę, warunki kandydowania oraz ograniczenia dotyczące równoczesnego ubiegania się o różne funkcje;
• prawo ustrojowe i administracyjne, gdzie kandydat może być przedstawiany do powołania na stanowisko w organie państwowym lub instytucji publicznej;
• nabór do pracy i służby publicznej, obejmujący osoby uczestniczące w konkursie lub procedurze rekrutacyjnej;
• postępowania związane z kształceniem i służbą, w których kandydat ubiega się o przyjęcie do szkoły, na kurs albo do formacji.

Status kandydata nie oznacza jeszcze wyboru, powołania, zatrudnienia ani przyjęcia. Jest to etap poprzedzający rozstrzygnięcie, w którym właściwy organ albo uprawniony podmiot ocenia spełnienie wymagań i dokonuje wyboru. Przepisy mogą określać także obowiązek publicznego udostępniania informacji o kandydatach, zwykle w zakresie związanym z wymaganiami naboru, a także zasady zastąpienia osoby wybranej, która szybko zakończyła pracę. Zgłoszenie kandydata po terminie albo bez wymaganych dokumentów może pozbawić go możliwości udziału w dalszym postępowaniu.