Podczas kampanii referendalnej nie wolno organizować loterii fantowych ani innych gier losowych. Zakaz obejmuje także konkursy, jeżeli przewidziano w nich nagrodę pieniężną albo rzecz o wartości większej niż wartość drobnych przedmiotów zwyczajowo wykorzystywanych w reklamie i promocji. Oznacza to, że dopuszczalność konkursu zależy od rodzaju nagrody oraz jej wartości, a nie tylko od nazwy organizowanej aktywności.

o referendum lokalnym

Osoba pełniąca funkcję pełnomocnika inicjatora referendum musi zachować dokumenty dotyczące pieniędzy wykorzystywanych podczas kampanii referendalnej. Obowiązek trwa przez 12 miesięcy, licząc od dnia referendum. W tym czasie dokumentów nie należy usuwać ani gubić, ponieważ przepis wymaga ich przechowywania. Odpowiedzialność za zachowanie dokumentacji spoczywa na pełnomocniku, a nie ogólnie na każdym uczestniku kampanii.

Przepis ustanawia sankcję za naruszenie określonych zasad prowadzenia kampanii referendalnej. Jeżeli ktoś prowadzi taką kampanię wbrew zakazom wskazanym w wymienionych przepisach, ponosi odpowiedzialność w postaci grzywny. Oznacza to, że prowadzenie kampanii z naruszeniem tych zakazów może skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Przepis nie określa w tym miejscu wysokości grzywny, lecz wskazuje jej rodzaj.

Kampania referendalna polega na przedstawianiu własnego stanowiska w sprawie objętej referendum. Mogą to robić obywatele, partie polityczne, stowarzyszenia, fundacje oraz inne podmioty. Oznacza to, że kampania obejmuje działania służące wyrażeniu opinii na temat sprawy poddanej pod referendum. Przepis wskazuje zarówno przedmiot takiej prezentacji, jak i grupy, które mogą ją prowadzić.

o referendum ogólnokrajowym

Kampania referendalna zaczyna się w dniu ogłoszenia aktu, którym zarządzono referendum. W zależności od tego, kto je zarządził, będzie to uchwała Sejmu, postanowienie Prezydenta albo postanowienie Marszałka Sejmu. Kampania nie trwa do dnia głosowania. Kończy się 24 godziny przed tym dniem, a po upływie tego terminu nie jest już prowadzona.

Wydatki związane z kampanią referendalną finansują podmioty, które w niej uczestniczą, korzystając z własnych środków. Sposób gospodarowania tymi pieniędzmi musi odpowiadać zasadom finansowym dotyczącym danego podmiotu. Oznacza to również, że przy finansowaniu kampanii referendalnej nie stosuje się regulacji zawartych w Kodeksie wyborczym. Zasady wynikają więc z tego przepisu oraz z przepisów określających działalność finansową uczestników kampanii.

Samo przekazywanie przez organy władzy państwowej informacji o referendum nie jest kampanią referendalną, jeżeli służy objaśnieniu treści pytań albo przedstawieniu proponowanych wariantów rozwiązań. Dotyczy to także organu, który zarządził referendum. Organy mogą również odpowiadać na pytania obywateli dotyczące referendum. Przepis odróżnia więc wyjaśnianie i udzielanie informacji od prowadzenia kampanii.

Przepis wprowadza ciszę przed zakończeniem głosowania. Od chwili zakończenia kampanii referendalnej aż do zamknięcia głosowania nie wolno podejmować działań zachęcających lub zniechęcających do określonego udziału w referendum, w szczególności organizować publicznych wydarzeń, przemawiać ani rozdawać materiałów. Zakaz obejmuje także inne formy kampanii. Osoba, która go naruszy, podlega karze grzywny.

Przepis dotyczy osoby, która podczas kampanii referendalnej organizuje grę losową albo konkurs. W takich wydarzeniach nie mogą być przewidziane jako wygrane pieniądze ani przedmioty o wartości wyższej niż rzeczy zwyczajowo wykorzystywane w reklamie lub promocji. Za zorganizowanie takiej gry lub konkursu grozi grzywna od 5000 do 50 000 zł. Przepis wskazuje więc zarówno niedozwolony rodzaj nagród, jak i wysokość kary.

Przepis przewiduje karę finansową za podawanie lub dostarczanie napojów alkoholowych w ramach prowadzonej kampanii referendalnej. Grzywna może wynosić od 5000 do 50 000 złotych. Oznacza to, że każde z tych działań, jeżeli odbywa się w związku z kampanią referendalną, jest zagrożone sankcją określoną w przepisie. Przepis wskazuje wyłącznie karę grzywny i jej wysokość.

Kampania referendalna

Kampania referendalna w przepisach

o referendum lokalnym3 przepisy

o referendum ogólnokrajowym7 przepisów