Jednostka stowarzyszona

Jednostka stowarzyszona to podmiot, z którym znaczący inwestor łączy relacja kapitałowa oraz relacja wpływu. W rozumieniu ustawy „Rachunkowość.” nie chodzi więc o każdą jednostkę, w której inwestor posiada udziały lub inne prawa do kapitału. Konieczne jest jednoczesne spełnienie kilku przesłanek.

Po pierwsze, jednostka stowarzyszona musi mieć określoną formę prawną. Może być spółką handlową albo podmiotem utworzonym i działającym na podstawie przepisów obcego prawa handlowego. Po drugie, w jej kapitale musi istnieć zaangażowanie znaczącego inwestora. Oznacza to, że między inwestorem a jednostką występuje powiązanie kapitałowe, a inwestor ma w niej określony interes. Po trzecie, inwestor musi wywierać na tę jednostkę znaczący wpływ. Samo posiadanie zaangażowania w kapitale nie wystarcza, jeżeli nie towarzyszy mu rzeczywista możliwość oddziaływania na działalność lub decyzje jednostki w stopniu uznawanym za znaczący.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• odpowiednia forma prawna jednostki, obejmująca spółkę handlową lub podmiot zagraniczny działający według prawa handlowego,
• zaangażowanie znaczącego inwestora w kapitale tej jednostki,
• znaczący wpływ inwestora na jednostkę.

Pojęcie służy wyodrębnieniu w rachunkowości szczególnego rodzaju powiązania między podmiotami. Pozwala odróżnić zwykłą inwestycję kapitałową od sytuacji, w której inwestor nie przejmuje pełnej kontroli nad jednostką, ale ma istotne możliwości oddziaływania na jej funkcjonowanie. Ma to znaczenie przy ocenie relacji między jednostkami, prowadzeniu ksiąg oraz przygotowywaniu i prezentowaniu informacji finansowych. W praktyce prawidłowe ustalenie, czy dany podmiot jest jednostką stowarzyszoną, pomaga właściwie opisać powiązania kapitałowe i zastosować odpowiednie zasady rachunkowości przewidziane dla takiej relacji.