Jednostka gruntu nierolniczego

Jednostka gruntu nierolniczego to określony prawnie, zwarty obszar terenu, który nie jest użytkiem rolnym, ale może być objęty instrumentami przewidzianymi w ramach wspólnej polityki rolnej. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027” i służy do oznaczenia szczególnego rodzaju powierzchni uwzględnianej przy stosowaniu przepisów dotyczących wsparcia lub płatności.

Aby dany obszar można było uznać za taką jednostkę, muszą być spełnione podstawowe przesłanki:

• obszar musi być zwarty, czyli stanowić jedną funkcjonalną całość, a nie zbiór przypadkowo rozproszonych fragmentów;
• nie może być użytkiem rolnym;
• musi należeć do jednej z dwóch kategorii wskazanych w przepisie.

Pierwsza kategoria obejmuje obszar, o którym mowa w art. 4 ust. 4 lit. c ppkt (iii) rozporządzenia 2021/2115. Ustawa nie opisuje tej kategorii samodzielnie, lecz odsyła do regulacji unijnej, dlatego jej ustalenie wymaga uwzględnienia treści tego przepisu. Druga kategoria obejmuje obszar kwalifikujący się do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych. Wystarczy spełnienie jednej z tych dwóch alternatywnych przesłanek, o ile teren pozostaje zwarty i nie jest użytkiem rolnym.

Nie każdy grunt położony poza użytkami rolnymi jest więc automatycznie jednostką gruntu nierolniczego. Konieczne jest także przyporządkowanie go do jednej z kategorii wskazanych w definicji. Ma to praktyczne znaczenie przy identyfikowaniu powierzchni, których dotyczą przepisy o wsparciu w ramach planu strategicznego, oraz przy ocenie, czy dany obszar może być uwzględniony w mechanizmach przewidzianych dla określonych płatności. Pojęcie jest również istotne w kontekście art. 68 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2116, do którego ustawa odsyła bezpośrednio.