Art. 401 ustawy Prawo ochrony środowiska określa źródła przychodów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Przepis ten jest kluczowy dla finansowania działań związanych z ochroną środowiska w Polsce, ponieważ precyzuje, skąd fundusze te mogą pozyskiwać środki finansowe.

#### 1. Źródła przychodów

**a) Opłaty za korzystanie ze środowiska i administracyjne kary pieniężne**

Podstawowym źródłem przychodów są wpływy z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych pobieranych na podstawie ustawy oraz przepisów szczególnych. Opłaty te obejmują m.in. opłaty za emisję zanieczyszczeń do powietrza, wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, składowanie odpadów oraz inne formy korzystania ze środowiska.

**b) Opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi**

Przychodami NFOŚiGW są również wpływy z opłat za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne. Jest to szczegółowe uregulowanie, które podkreśla znaczenie ochrony zasobów wodnych.

**c) Dobrowolne wpłaty, zapisy, darowizny, świadczenia rzeczowe**

Fundusze mogą również pozyskiwać środki z dobrowolnych wpłat, zapisów, darowizn oraz świadczeń rzeczowych. Jest to istotne, ponieważ pozwala na dodatkowe finansowanie działań proekologicznych poza obowiązkowymi opłatami i karami.

**d) Środki z budżetu Unii Europejskiej oraz źródeł zagranicznych**

Fundusze mogą korzystać ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz innych źródeł zagranicznych, które nie podlegają zwrotowi. Pozwala to na realizację projektów współfinansowanych przez UE oraz inne międzynarodowe instytucje.

**e) Dotacje z budżetu państwa**

Narodowy Fundusz i wojewódzkie fundusze mogą otrzymywać dotacje z budżetu państwa w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Dotacje te mogą być przeznaczone na konkretne cele związane z ochroną środowiska.

**f) Emisja obligacji i inne przychody**

Fundusze mogą również pozyskiwać środki poprzez emisję obligacji oraz inne przychody związane z ich działalnością. Jest to elastyczne narzędzie finansowe, które może być wykorzystane w zależności od potrzeb.

**g) Kredyty i pożyczki**

Fundusze mają możliwość zaciągania kredytów i pożyczek, co pozwala na realizację większych projektów inwestycyjnych w zakresie ochrony środowiska.

#### 2. Szczegółowe źródła przychodów

Art. 401 ust. 7 wymienia szczegółowe źródła przychodów, które obejmują m.in. wpływy z opłat i kar pieniężnych związanych z różnymi ustawami, takimi jak Prawo geologiczne i górnicze, ustawa o efektywności energetycznej, ustawa o odnawialnych źródłach energii, ustawa o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, ustawa o odpadach, ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ustawa o bateriach i akumulatorach, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, Prawo energetyczne oraz ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

#### 3. Przeznaczenie przychodów

Przychody, o których mowa w ust. 7 pkt 14, przeznacza się wyłącznie na cele związane z ochroną środowiska. Jest to istotne z punktu widzenia transparentności i celowości wydatkowania środków publicznych.

#### 4. Przychody wojewódzkich funduszy

Przychodami wojewódzkich funduszy są również wpływy z kar pieniężnych, o których mowa w art. 9y ust. 1 i 2, art. 9z ust. 1, 2 i 4 oraz art. 9za ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jest to dodatkowe źródło finansowania działań na szczeblu regionalnym.

### Podsumowanie

Art. 401 ustawy Prawo ochrony środowiska szczegółowo określa różnorodne źródła przychodów Narodowego Funduszu i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia stabilnego finansowania działań proekologicznych w Polsce. Dzięki różnorodnym źródłom przychodów, fundusze te mogą skutecznie realizować swoje zadania w zakresie ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Prawo ochrony środowiska

Art. 96 Prawa ochrony środowiska (POŚ) stanowi istotny instrument prawny umożliwiający sejmikom województw wprowadzenie ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji spalających paliwa, w celu ochrony zdrowia ludzi oraz środowiska. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ustęp 1
Sejmik województwa, jako organ stanowiący samorządu województwa, ma możliwość wprowadzenia ograniczeń lub zakazów dotyczących eksploatacji instalacji spalających paliwa. Jest to środek prewencyjny mający na celu zapobieżenie negatywnym skutkom dla zdrowia ludzi oraz środowiska. Wprowadzenie takich ograniczeń lub zakazów odbywa się w drodze uchwały.

#### Ustęp 2
Projekt uchwały przygotowuje zarząd województwa, który jest organem wykonawczym samorządu województwa. Opracowanie projektu uchwały przez zarząd zapewnia, że jest on przygotowany przez organ posiadający odpowiednie kompetencje i wiedzę na temat lokalnych uwarunkowań środowiskowych.

#### Ustęp 3
Zarząd województwa ma obowiązek przedstawić projekt uchwały do zaopiniowania właściwym miejscowo wójtom, burmistrzom, prezydentom miast oraz starostom. Jest to istotne z punktu widzenia zasady subsydiarności i współpracy między różnymi szczeblami samorządu terytorialnego.

#### Ustęp 4
Wójt, burmistrz, prezydent miasta oraz starosta mają miesiąc na wydanie opinii od dnia otrzymania projektu uchwały. Niewydanie opinii w tym terminie oznacza akceptację projektu. Jest to mechanizm mający na celu przyspieszenie procesu opiniowania i uniknięcie opóźnień w procedurze uchwałodawczej.

#### Ustęp 5
W postępowaniu dotyczącym opracowania uchwały stosuje się odpowiednio przepisy działu III rozdziału 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że procedura opracowania uchwały musi uwzględniać zasady przejrzystości, udziału społeczeństwa oraz ocen oddziaływania na środowisko.

#### Ustęp 6
Uchwała musi określać:
1. Granice obszaru, na którym wprowadza się ograniczenia lub zakazy.
2. Rodzaje podmiotów lub instalacji, dla których wprowadza się ograniczenia lub zakazy.
3. Rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania lub zakazanych, parametry techniczne instalacji, lub parametry emisji.

#### Ustęp 7
Uchwała może także określać:
1. Sposób lub cel wykorzystania paliw objętych ograniczeniami.
2. Okres obowiązywania ograniczeń lub zakazów w ciągu roku.
3. Obowiązki podmiotów objętych uchwałą w zakresie kontroli jej realizacji.

#### Ustęp 8
Uchwała nie ma zastosowania do instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego, pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, albo dokonania zgłoszenia. Oznacza to, że bardziej rygorystyczne regulacje dotyczące dużych instalacji przemysłowych pozostają w gestii innych przepisów prawa ochrony środowiska.

#### Ustęp 9
Uchwała jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że ma charakter powszechnie obowiązujący na obszarze danego województwa i podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

### Podsumowanie
Art. 96 POŚ daje sejmikom województw narzędzie do wprowadzania lokalnych regulacji mających na celu ochronę zdrowia ludzi i środowiska przed negatywnymi skutkami spalania paliw. Procedura opracowania i uchwalania tych regulacji jest szczegółowo określona, co ma na celu zapewnienie jej transparentności, efektywności oraz zgodności z zasadami udziału społeczeństwa w ochronie środowiska.

Jakość paliw

Jakość paliw w przepisach

Prawo ochrony środowiska2 przepisy