Jakość handlowa

„Jakość handlowa” to ustawowe określenie cech, które opisują artykuł rolno-spożywczy z punktu widzenia jego wartości i zgodności z wymaganiami związanymi z obrotem. Pojęcie zostało zdefiniowane w ustawie „Jakość handlowa artykułów rolno-spożywczych” i obejmuje zarówno właściwości samego produktu, jak i sposób, w jaki został on wytworzony, zapakowany oraz przedstawiony konsumentowi.

Na jakość handlową składają się w szczególności:

• właściwości organoleptyczne, czyli cechy możliwe do oceny za pomocą zmysłów, takie jak wygląd, smak, zapach czy konsystencja,
• właściwości fizykochemiczne, odnoszące się do składu i parametrów produktu, a także jego wielkości lub masy,
• właściwości mikrobiologiczne, związane z obecnością lub liczebnością mikroorganizmów w zakresie objętym wymaganiami jakościowymi,
• wymagania dotyczące technologii produkcji, czyli sposobu wytwarzania artykułu,
• wymagania odnoszące się do opakowania, prezentacji i oznakowania produktu.

Definicja obejmuje te elementy, które wpływają na handlową ocenę artykułu rolno-spożywczego, ale nie należą do wymagań sanitarnych, weterynaryjnych ani fitosanitarnych. Oznacza to, że jakość handlowa tworzy odrębną kategorię wymagań. Dotyczy przede wszystkim tego, czy produkt odpowiada określonym cechom, standardom i informacjom przedstawianym w związku z jego sprzedażą, a nie tego, czy spełnia wymogi właściwe dla ochrony zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin.

W praktyce pojęcie służy do określania zakresu kontroli i badań artykułów rolno-spożywczych. Pozwala oceniać między innymi ich parametry, zgodność deklarowanej masy lub wielkości, sposób oznakowania oraz zgodność procesu i prezentacji z wymaganiami jakościowymi. Ma również znaczenie przy ustalaniu właściwości laboratoriów wykonujących badania jakości handlowej oraz przy wskazywaniu organów kontrolujących produkty objęte szczególnymi regulacjami, w tym dotyczącymi nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych i tradycyjnego charakteru produktów. Pojęcie jest także używane w przepisach odnoszących się do organizacji rynków rolnych, między innymi rynku owoców i warzyw oraz rynku chmielu.