Istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska

„Istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska” to pojęcie z ustawy o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych, służące do opisania sytuacji, w której zanieczyszczenie terenu może wywoływać poważne skutki dla ludzi albo środowiska. Nie chodzi o samo stwierdzenie obecności substancji, lecz o spełnienie kilku przesłanek.

Zagrożenie musi występować na określonym obszarze i być związane z zanieczyszczeniem przynajmniej jedną substancją. Zanieczyszczenie powinno być potwierdzone badaniami, dostępnymi informacjami lub danymi, przy czym wystarczy jego potwierdzenie na części obszaru. Jednocześnie jego skutkiem musi być przekroczenie standardów jakości środowiska, w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska. Przekroczenie to musi być potencjalnie zdolne do oddziaływania na zdrowie ludzi lub stan środowiska.

Przy ocenie zagrożenia nie bierze się pod uwagę wyłącznie poziomu zanieczyszczenia. Znaczenie ma również postać chemiczna substancji, jej biodostępność, możliwość przemieszczania się oraz drogi narażenia ludzi i elementów środowiska na kontakt z nią. Pozwala to uwzględnić, czy substancja może być dostępna dla organizmów, rozprzestrzeniać się poza miejsce wykrycia oraz docierać do ludzi lub poszczególnych elementów środowiska.

Definicja odwołuje się także do określonych kategorii substancji i zanieczyszczeń wskazanych w przepisach ochrony środowiska i prawa wodnego. Chodzi o substancje niebezpieczne, powodujące ryzyko, stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska albo określone w przepisach wykonawczych, a także o substancje priorytetowe, szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego lub zanieczyszczające.

W praktyce pojęcie wyznacza, kiedy potwierdzone zanieczyszczenie może zostać uznane za istotne z punktu widzenia zdrowia ludzi lub środowiska. Ma więc znaczenie przy ocenie charakteru i wagi zanieczyszczenia na obszarach objętych regulacją dotyczącą wielkoobszarowych terenów zdegradowanych.