Inwazyjny gatunek obcy stwarzający zagrożenie dla Unii

Hasło „inwazyjny gatunek obcy stwarzający zagrożenie dla Unii” oznacza szczególną kategorię gatunku, który nie jest rodzimy dla danego obszaru, może się rozprzestrzeniać i wywoływać niekorzystne skutki, a zagrożenie z nim związane ma znaczenie dla całej Unii. W ustawie „Gatunki obce” pojęcie to nie zostało opisane samodzielnie przez wyliczenie wszystkich cech. Ustawa odsyła do art. 3 pkt 3 rozporządzenia nr 1143/2014, dlatego jego treść należy ustalać z uwzględnieniem znaczenia nadanego mu w tym rozporządzeniu.

Można wyróżnić trzy podstawowe elementy tego pojęcia:

• chodzi o gatunek obcy, czyli gatunek występujący poza swoim naturalnym zasięgiem w związku z oddziaływaniem człowieka;
• musi on mieć charakter inwazyjny, a więc jego obecność i rozprzestrzenianie wiążą się z negatywnymi skutkami dla środowiska lub innych istotnych dóbr;
• zagrożenie musi być zakwalifikowane jako dotyczące Unii, nie tylko pojedynczego miejsca, państwa lub lokalnego ekosystemu.

Odesłanie do przepisów unijnych ma znaczenie praktyczne, ponieważ zapewnia jednolite rozumienie tej kategorii w państwach członkowskich. Nie każdy gatunek obcy jest zatem automatycznie gatunkiem inwazyjnym stwarzającym zagrożenie dla Unii. Konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych elementów oraz zakwalifikowanie gatunku zgodnie z właściwymi przepisami unijnymi.

W ustawie „Gatunki obce” hasło pełni funkcję porządkującą. Pozwala odróżnić gatunki, wobec których mogą być stosowane szczególne rozwiązania dotyczące zapobiegania ich wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu, kontroli ich obecności oraz ograniczania powodowanych przez nie skutków. Zakres tych działań wynika z innych przepisów, natomiast omawiana definicja wskazuje, do jakiej grupy gatunków odnoszą się regulacje przeznaczone dla zagrożeń o znaczeniu unijnym. Pojęcie ma więc charakter prawno-przyrodniczy: łączy ocenę cech gatunku i jego oddziaływania z formalną kwalifikacją wynikającą z prawa Unii.