Interwencja uboczna

Interwencja uboczna to instytucja postępowania cywilnego, która umożliwia osobie trzeciej przystąpienie do sprawy po stronie powoda albo pozwanego, jeżeli ma ona w tym interes prawny. Interwenient uboczny nie dochodzi własnego roszczenia i co do zasady nie staje się stroną procesu. Wspiera jedną ze stron, ponieważ wynik sprawy może wpłynąć na jego sytuację prawną, na przykład na możliwość wystąpienia w przyszłości z roszczeniem przeciwko stronie przegrywającej albo na zakres jego odpowiedzialności.

Interwencja uboczna ma charakter dobrowolny. Osoba zainteresowana składa oświadczenie o przystąpieniu do sprawy, wskazując stronę, którą zamierza wspierać, oraz interes prawny uzasadniający jej udział. Może to nastąpić w każdym stanie sprawy, aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji. Skutki procesowe interwencji powstają od chwili, w której możliwe było przystąpienie do sprawy.

Wyróżnia się przede wszystkim:

• interwencję uboczną zwykłą, w której interwenient wspiera stronę, lecz nie korzysta z uprawnień niezależnych od jej stanowiska;
• interwencję uboczną samoistną, gdy charakter stosunku prawnego powoduje, że rozstrzygnięcie sprawy oddziałuje bezpośrednio także na stosunek prawny między interwenientem a przeciwnikiem procesowym strony, do której przystąpił.

Interwenient może podejmować czynności procesowe, przedstawiać twierdzenia i dowody oraz uczestniczyć w rozprawie, jednak jego działania nie mogą pozostawać w sprzeczności z czynnościami strony, którą wspiera. Przystępuje do sprawy w jej aktualnym stanie, dlatego nie może co do zasady powtarzać czynności, dla których upłynął termin. Wyrok rozstrzyga przede wszystkim spór między stronami, a udział interwenienta służy ochronie jego własnego interesu prawnego i może ograniczyć ryzyko niekorzystnych skutków późniejszego rozstrzygnięcia.

Instytucja ta występuje głównie w postępowaniu cywilnym uregulowanym w Kodeksie postępowania cywilnego. Jej zastosowanie może być ograniczone albo odmiennie ukształtowane w szczególnych rodzajach postępowań, między innymi w postępowaniu grupowym oraz w sprawach związanych z postępowaniem upadłościowym.