Art. 121 ustawy o finansach publicznych reguluje sposób ujmowania programów finansowanych z udziałem środków europejskich w ustawie budżetowej. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla transparentności i efektywności zarządzania środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej, które stanowią istotne źródło finansowania wielu programów i projektów realizowanych w Polsce.

### Struktura przepisu

Przepis składa się z dwóch zasadniczych części:
1. **Obowiązek ujmowania programów finansowanych z udziałem środków europejskich w załączniku do ustawy budżetowej**.
2. **Określenie szczegółowych informacji, które muszą być zawarte w tym załączniku**.

### Obowiązek ujmowania programów w załączniku

Pierwsza część przepisu nakłada obowiązek ujmowania programów finansowanych z udziałem środków europejskich w specjalnym załączniku do ustawy budżetowej. Jest to istotne z punktu widzenia przejrzystości finansów publicznych, ponieważ pozwala na oddzielne monitorowanie i kontrolowanie środków europejskich, co jest wymagane zarówno przez krajowe przepisy, jak i regulacje unijne.

### Szczegółowe informacje w załączniku

Druga część przepisu precyzuje, jakie informacje muszą być zawarte w załączniku:
1. **Instytucja zarządzająca**: Określenie instytucji odpowiedzialnej za zarządzanie danym programem jest kluczowe dla odpowiedzialności i transparentności. Instytucja zarządzająca jest odpowiedzialna za prawidłowe wydatkowanie środków oraz realizację celów programu.

2. **Planowane dochody budżetu państwa z tytułu wpływu środków europejskich**: Przepis wymaga określenia planowanych dochodów na rok budżetowy oraz na kolejne dwa lata. Jest to istotne dla długoterminowego planowania finansowego i zapewnienia stabilności budżetu państwa.

3. **Planowane wydatki budżetu państwa i budżetu środków europejskich na realizację programu**: Podobnie jak w przypadku dochodów, konieczne jest określenie planowanych wydatków na rok budżetowy oraz na kolejne dwa lata. Pozwala to na lepsze zarządzanie środkami i kontrolę nad realizacją programów.

4. **Plan wydatków budżetu państwa w roku budżetowym na finansowanie programu**: Określenie planu wydatków na dany rok budżetowy jest niezbędne dla bieżącego zarządzania finansami publicznymi i zapewnienia, że środki są wydatkowane zgodnie z planem.

### Znaczenie przepisu

Art. 121 ustawy o finansach publicznych ma kluczowe znaczenie dla zarządzania środkami europejskimi w Polsce. Przepis ten zapewnia transparentność i odpowiedzialność w wydatkowaniu środków, co jest niezbędne zarówno z punktu widzenia krajowego, jak i unijnego. Ponadto, umożliwia lepsze planowanie finansowe i kontrolę nad realizacją programów, co przekłada się na efektywność wykorzystania środków europejskich.

### Wnioski

Przepis ten jest przykładem dobrej praktyki legislacyjnej, która zapewnia przejrzystość i odpowiedzialność w zarządzaniu środkami publicznymi. Jego prawidłowe stosowanie jest kluczowe dla efektywnego wykorzystania środków europejskich i realizacji celów polityki publicznej.

o finansach publicznych

Art. 188 ustawy o finansach publicznych reguluje procedurę dokonywania płatności na rzecz beneficjentów projektów finansowanych z udziałem środków publicznych, w tym środków europejskich. Przepis ten wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie transparentności i efektywności w zarządzaniu środkami publicznymi oraz kontrolę nad ich wydatkowaniem.

#### 1. Zlecenie płatności i zgoda dysponenta części budżetowej

Podstawą dokonania płatności jest zlecenie płatności wystawione przez instytucję, z którą beneficjent zawarł umowę o dofinansowanie projektu. Dodatkowo wymagana jest pisemna zgoda dysponenta części budżetowej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy projekt realizuje instytucja zarządzająca lub pośrednicząca będąca zarządem województwa lub przez zarząd województwa upoważniona - wówczas zlecenia płatności wystawia zarząd województwa.

#### 2. Upoważnienie innych podmiotów

Instytucja, która zawarła umowę z beneficjentem, może za zgodą dysponenta części budżetowej upoważnić inny podmiot będący państwową jednostką budżetową lub agencją wykonawczą do wystawiania zleceń płatności. To upoważnienie musi być udzielone na piśmie. Dysponent części budżetowej może również upoważnić instytucję lub podmiot do wydawania zgody na dokonywanie płatności.

#### 3. Odpowiednie stosowanie przepisów

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do decyzji, o których mowa w różnych ustawach dotyczących polityki rozwoju i wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego. Oznacza to, że mechanizmy zlecania płatności i uzyskiwania zgody dysponenta części budżetowej mają zastosowanie również w kontekście tych specyficznych programów.

#### 4. Informowanie dysponenta części budżetowej

Instytucja, która wystawia zlecenia płatności, ma obowiązek informować właściwego dysponenta części budżetowej o zleceniach przekazywanych do Banku Gospodarstwa Krajowego. W przypadku programów finansowanych z udziałem środków europejskich, dla których instytucją zarządzającą lub pośredniczącą jest zarząd województwa, informacja ta musi być również przekazywana zarządowi województwa.

#### 5. Przekazywanie płatności

Płatności mogą być przekazywane na rachunek beneficjenta, podmiotu upoważnionego przez beneficjenta lub wykonawcy. To elastyczne podejście umożliwia dostosowanie mechanizmu płatności do specyfiki realizowanego projektu.

#### 6. Rozporządzenie Ministra Finansów

Minister Finansów, w porozumieniu z innymi właściwymi ministrami, określa w drodze rozporządzenia wzór zlecenia płatności, zakres, terminy i tryb przekazywania informacji dotyczących płatności. Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie sprawności realizacji płatności, prowadzenie ewidencji księgowej wydatków oraz skuteczną kontrolę nad środkami przekazanymi do Banku Gospodarstwa Krajowego.

### Podsumowanie

Art. 188 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe procedury dotyczące dokonywania płatności na rzecz beneficjentów projektów finansowanych z udziałem środków publicznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności, efektywności i kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych, co jest kluczowe dla prawidłowego zarządzania finansami publicznymi.

Art. 189 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane ze zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł, w tym środków europejskich oraz krajowych. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego zarządzania środkami publicznymi, szczególnie w kontekście programów współfinansowanych przez Unię Europejską oraz inne fundusze międzynarodowe.

### 1. Zakres zastosowania

Art. 189 odnosi się do zlecenia płatności dotyczących wydatków kwalifikowalnych, które są zgodne z kryteriami określonymi w różnych aktach prawnych, takich jak:
- Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju,
- Ustawa o zasadach realizacji programów,
- Ustawa o zasadach realizacji programów 2021-2027,
- Ustawa o pomocy społecznej,
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) dotyczące instrumentu „Łącząc Europę”,
- Ustawy dotyczące wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego.

### 2. Procedura zlecenia płatności

Zlecenie płatności może być wystawione przez instytucję, o której mowa w art. 188 ust. 1, na podstawie pozytywnie zweryfikowanego wniosku o płatność. Instytucja ta ma również możliwość wystawienia zlecenia na płatność zaliczkową dla beneficjenta.

### 3. Konsekwencje niezłożenia wniosku o płatność

W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych lub niezwrócenia niewykorzystanej części zaliczki w terminie 14 dni od upływu określonego terminu, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odsetki te są liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność lub zwrócenia niewykorzystanej części zaliczki.

### 4. Wezwanie do zapłaty odsetek

Jeżeli stwierdzone zostaną okoliczności wskazane w ust. 3, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zapłaty odsetek lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, instytucja zarządzająca, pośrednicząca lub wdrażająca wydaje decyzję o zapłacie odsetek, określającą kwotę środków, od których nalicza się odsetki, termin ich naliczania oraz sposób zapłaty.

### 5. Upoważnienie do wydawania decyzji

Instytucja zarządzająca lub pośrednicząca może upoważnić instytucję wdrażającą będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji o zapłacie odsetek. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej lub pośredniczącej.

### 6. Rozporządzenia wykonawcze

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego oraz minister właściwy do spraw rybołówstwa, w porozumieniu z Ministrem Finansów, określają w drodze rozporządzenia warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzenia te uwzględniają rodzaje beneficjentów oraz sposób wdrażania działań w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

### 7. Projekty realizowane z udziałem środków międzynarodowych

Przepisy art. 189 ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do projektów realizowanych z udziałem środków międzynarodowych, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Udzielenie, wypłata i rozliczenie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców lub umów zawartych z tymi państwami.

### Podsumowanie

Art. 189 ustawy o finansach publicznych jest kompleksowym przepisem regulującym procedury związane z zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł. Przepis ten zapewnia transparentność i odpowiedzialność w zarządzaniu środkami publicznymi, jednocześnie określając jasne zasady i konsekwencje dla beneficjentów, którzy nie spełniają swoich obowiązków w zakresie rozliczania otrzymanych środków.

**1. Zakres regulacji**

Art. 193 ustawy o finansach publicznych dotyczy zasad zaciągania zobowiązań przez jednostki realizujące programy finansowane z udziałem środków europejskich. Przepis ten określa zarówno limity wydatków, jak i procedury monitorowania oraz kontrolowania tych zobowiązań.

**2. Zaciąganie zobowiązań**

Jednostki realizujące programy finansowane z udziałem środków europejskich mogą zaciągać zobowiązania do wysokości łącznej kwoty wydatków określonych dla całego programu. Zobowiązania te są rozumiane jako suma limitów wydatków wynikających z decyzji o dofinansowaniu lub umów z beneficjentami. Ważne jest, aby te zobowiązania były zgodne z wieloletnimi limitami wydatków, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. c.

**3. Obowiązki informacyjne Ministra Rozwoju Regionalnego**

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego ma obowiązek przedstawiania Radzie Ministrów informacji o wysokości zobowiązań wynikających z zawartych umów z beneficjentami, wysokości środków przekazanych beneficjentom oraz planowanych do przekazania do końca roku budżetowego. Informacje te muszą być przedstawiane kwartalnie, do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału.

**4. Możliwość wstrzymania zaciągania zobowiązań**

Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów zaopiniowany przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, może podjąć decyzję o wstrzymaniu zaciągania zobowiązań w ramach danego programu. Taka decyzja może być podjęta w przypadku zagrożenia wykonania planu dochodów budżetu z tytułu realizacji programów finansowanych ze środków europejskich, określonych w ustawie budżetowej.

**5. Zaciąganie zobowiązań przekraczających łączną kwotę wydatków programu**

Na wniosek instytucji zarządzającej lub organu pełniącego funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w porozumieniu z Ministrem Finansów, może wyrazić zgodę na zaciągnięcie zobowiązań przekraczających łączną kwotę wydatków programu. Jest to wyjątek od ogólnej zasady, który wymaga szczególnej zgody i porozumienia między odpowiednimi organami.

**6. Maksymalny udział budżetu państwa**

Maksymalny udział budżetu państwa w finansowaniu wydatków w ramach programu operacyjnego nie może przekroczyć wieloletniego limitu zobowiązań budżetu państwa określonego w załączniku do ustawy budżetowej, o którym mowa w art. 122. Jest to kluczowy element kontroli finansowej, mający na celu zapewnienie, że zobowiązania budżetu państwa nie przekroczą ustalonych limitów.

**Podsumowanie**

Art. 193 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące zaciągania zobowiązań przez jednostki realizujące programy finansowane z udziałem środków europejskich. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i kontrolę nad wydatkami publicznymi, a także umożliwia elastyczne zarządzanie zobowiązaniami w ramach programów europejskich, z uwzględnieniem konieczności zachowania stabilności finansowej budżetu państwa.

Art. 207 ustawy o finansach publicznych reguluje zasady zwrotu środków finansowych pochodzących z funduszy europejskich w przypadku ich niewłaściwego wykorzystania. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia prawidłowego zarządzania środkami publicznymi oraz dla ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej.

#### 1. Zwrot środków

Zgodnie z ust. 1, środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich podlegają zwrotowi wraz z odsetkami, jeżeli zostały:
- wykorzystane z naruszeniem procedur określonych w art. 184,
- pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Odsetki naliczane są w wysokości określonej dla zaległości podatkowych, co ma na celu zniechęcenie beneficjentów do niewłaściwego wykorzystywania środków.

#### 2. Procedura zwrotu

Zwrot środków może być dokonany przez pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta (ust. 2). Instytucja odpowiedzialna za zarządzanie środkami uwzględnia tę kwotę w zleceniu płatności kierowanym do Banku Gospodarstwa Krajowego. W takim przypadku nie stosuje się przepisu ust. 4 pkt 3.

#### 3. Odsetki

Odsetki nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (ust. 3). Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do odsetek.

#### 4. Wykluczenie beneficjenta

Beneficjent może zostać wykluczony z możliwości otrzymania środków, jeżeli:
- otrzymał płatność na podstawie fałszywych dokumentów,
- nie zwrócił środków wraz z odsetkami w terminie,
- okoliczności niewłaściwego wykorzystania środków wynikły z popełnienia przestępstwa przez beneficjenta lub osoby działające w jego imieniu (ust. 4).

Okres wykluczenia wynosi trzy lata od dnia dokonania zwrotu środków (ust. 5-7).

#### 5. Wyjątki

Przepisu ust. 4 nie stosuje się do podmiotów realizujących zadania interesu publicznego, jednostek samorządu terytorialnego, instytutów badawczych prowadzących działalność leczniczą oraz innych określonych w ustawie podmiotów (ust. 8).

#### 6. Procedura wezwania i decyzji

Instytucja zarządzająca lub pośrednicząca wzywa beneficjenta do zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni (ust. 9). Po bezskutecznym upływie tego terminu, organ wydaje decyzję określającą kwotę do zwrotu, termin naliczania odsetek oraz sposób zwrotu środków (ust. 10).

#### 7. Upoważnienia

Instytucje zarządzające mogą upoważnić inne jednostki sektora finansów publicznych do wydawania decyzji o zwrocie środków (ust. 11-12).

#### 8. Odwołania

Od decyzji wydanej przez operatora programu, instytucję pośredniczącą lub wdrażającą służy odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej lub organu pełniącego funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego (ust. 13). W przypadku decyzji wydanej przez instytucję zarządzającą, służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 14).

#### 9. Wyłączenia

Przepisy ust. 1-9 nie stosują się do państwowych jednostek budżetowych (ust. 15).

### Podsumowanie

Art. 207 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące zwrotu środków europejskich w przypadku ich niewłaściwego wykorzystania. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i odpowiedzialności w zarządzaniu funduszami publicznymi oraz ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej. Wprowadza również mechanizmy sankcyjne, które mają zniechęcić beneficjentów do nieuczciwych praktyk.

Art. 210 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z prowadzeniem rejestru podmiotów wykluczonych przez Ministra Finansów oraz udostępnianiem informacji zawartych w tym rejestrze. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia transparentności i efektywności zarządzania środkami publicznymi, w szczególności w kontekście programów finansowanych ze środków unijnych i innych funduszy publicznych.

**1. Prowadzenie rejestru przez Ministra Finansów**

Minister Finansów jest zobowiązany do prowadzenia rejestru podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 ustawy. Rejestr ten obejmuje podmioty, które zostały wykluczone z możliwości ubiegania się o środki publiczne z powodu naruszeń przepisów prawa, nieprawidłowości w realizacji projektów lub innych przesłanek określonych w przepisach.

**2. Udostępnianie informacji z rejestru**

Informacje zawarte w rejestrze są udostępniane szerokiemu kręgowi instytucji i podmiotów, w tym:
- instytucjom zarządzającym,
- organom pełniącym funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej,
- instytucjom pośredniczącym,
- operatorom programów,
- instytucjom wdrażającym,
- instytucji certyfikującej,
- instytucji audytowej,
- beneficjentom projektów grantowych,
- beneficjentom w zakresie ich własnego statusu.

Tak szeroki zakres podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji z rejestru ma na celu zapewnienie, że środki publiczne są przyznawane i wykorzystywane zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami uczciwości i transparentności.

**3. Elektroniczna platforma usług administracji publicznej ePUAP**

Zgłoszenie podmiotu do rejestru, uzyskiwanie informacji z rejestru oraz udostępnianie i przekazywanie informacji odbywają się za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP. Wykorzystanie ePUAP zapewnia szybki i bezpieczny obieg informacji, co jest szczególnie istotne w kontekście zarządzania środkami publicznymi.

**4. Rozporządzenie Ministra Finansów**

Minister Finansów jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad dotyczących:
- sposobu i trybu wpisywania podmiotów wykluczonych do rejestru,
- wzoru formularza zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru,
- zakresu przedmiotowego informacji zawartych w rejestrze,
- sposobu i trybu uzyskiwania informacji z rejestru,
- trybu przekazywania informacji zawartych w rejestrze,
- sposobu i trybu dokonywania zmian w rejestrze.

Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie ochrony informacji zawartych w rejestrze przed ich ujawnieniem osobom i podmiotom nieuprawnionym. Jest to kluczowe dla ochrony danych osobowych oraz informacji o charakterze poufnym.

**Podsumowanie**

Art. 210 ustawy o finansach publicznych stanowi istotny element systemu zarządzania środkami publicznymi, zapewniając transparentność i efektywność w przyznawaniu i wykorzystywaniu tych środków. Przepis ten wprowadza mechanizmy umożliwiające szybki i bezpieczny obieg informacji oraz chroni dane przed nieuprawnionym dostępem. Wdrożenie odpowiednich rozporządzeń przez Ministra Finansów jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania rejestru podmiotów wykluczonych.

Art. 258 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z uprawnieniami organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (JST) w zakresie dokonywania zmian w planie wydatków budżetowych oraz przekazywania tych uprawnień innym jednostkom organizacyjnym.

#### Upoważnienia dla zarządu JST

1. **Zmiany w planie wydatków**:
   - Organ stanowiący JST może upoważnić zarząd do dokonywania zmian w planie wydatków, z wyjątkiem przeniesień wydatków między działami. Oznacza to, że zarząd może dokonywać przesunięć środków w ramach jednego działu, ale nie może przenosić środków między różnymi działami budżetowymi.

2. **Przekazanie uprawnień do przeniesień wydatków**:
   - Zarząd może być upoważniony do przekazania niektórych uprawnień do dokonywania przeniesień planowanych wydatków innym jednostkom organizacyjnym JST. Jest to istotne z punktu widzenia elastyczności zarządzania budżetem, umożliwiając szybkie reagowanie na zmieniające się potrzeby finansowe poszczególnych jednostek.

3. **Zaciąganie zobowiązań wykraczających poza rok budżetowy**:
   - Zarząd może być upoważniony do przekazania uprawnień innym jednostkom organizacyjnym JST do zaciągania zobowiązań z tytułu umów, których realizacja jest niezbędna do zapewnienia ciągłości działania jednostki i które wykraczają poza rok budżetowy. Jest to kluczowe dla zapewnienia stabilności finansowej i operacyjnej jednostek organizacyjnych.

4. **Zmiany w planie dochodów i wydatków związanych ze środkami europejskimi**:
   - Zarząd może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem płatności z budżetu środków europejskich, pod warunkiem, że zmiany te nie pogorszą wyniku budżetu. Dotyczy to również zmian w realizacji przedsięwzięć finansowanych z udziałem środków europejskich oraz zwrotu płatności otrzymanych z budżetu środków europejskich.

#### Obowiązki kierowników jednostek organizacyjnych

Kierownicy jednostek organizacyjnych, którzy dokonują przeniesień wydatków na podstawie upoważnień, są zobowiązani do wprowadzenia odpowiednich zmian w planach finansowych i informowania o dokonanych przeniesieniach zarząd. Zapewnia to transparentność i kontrolę nad realizacją budżetu.

#### Upoważnienia dla zarządu województwa

Sejmik województwa może upoważnić zarząd województwa do dokonywania przeniesień w planie wydatków między działami, wynikających z rozstrzygniętych konkursów w zakresie zadań związanych z realizacją regionalnych programów operacyjnych, dla których zarząd województwa jest instytucją zarządzającą. Jest to szczególnie ważne w kontekście efektywnego zarządzania funduszami europejskimi i realizacji programów regionalnych.

### Podsumowanie

Art. 258 ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizmy umożliwiające elastyczne zarządzanie budżetem jednostek samorządu terytorialnego, jednocześnie zapewniając odpowiednie mechanizmy kontroli i transparentności. Upoważnienia dla zarządu JST oraz możliwość przekazywania tych uprawnień innym jednostkom organizacyjnym pozwalają na szybkie i efektywne reagowanie na zmieniające się potrzeby finansowe, co jest kluczowe dla sprawnego funkcjonowania samorządów.

Art. 61 ustawy o finansach publicznych określa właściwość organów pierwszej instancji do wydawania decyzji w odniesieniu do należności publicznoprawnych, o których mowa w art. 60 tej ustawy, oraz procedurę odwoławczą od tych decyzji.

#### 1. Organy pierwszej instancji

Art. 61 ust. 1 precyzuje, które organy są właściwe do wydawania decyzji w pierwszej instancji w odniesieniu do różnych kategorii należności:

1. **Należności budżetu państwa**:
   - Minister,
   - Wojewoda,
   - Inni dysponenci części budżetowych,
   - Kierownicy państwowych jednostek budżetowych.

2. **Należności związane z programami finansowanymi ze środków europejskich**:
   - Instytucje zarządzające,
   - Organy odpowiedzialne za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”,
   - Organy pełniące funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej,
   - Operatorzy programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie, pod warunkiem posiadania odpowiedniego upoważnienia.

3. **Należności, o których mowa w art. 60 pkt 6a**:
   - Naczelnik urzędu skarbowego,
   - W przypadku grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego - naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ukaranego.

4. **Należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego**:
   - Wójt,
   - Burmistrz,
   - Prezydent miasta,
   - Starosta,
   - Marszałek województwa.

5. **Należności stanowiące przychody państwowego funduszu celowego**:
   - Dysponent państwowego funduszu celowego.

#### 2. Organy odwoławcze

Art. 61 ust. 2 określa organy odwoławcze właściwe do rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych w pierwszej instancji:

1. **Minister Finansów**:
   - Od decyzji wydanej przez wojewodę.

2. **Organy pełniące funkcje instytucji zarządzających i odpowiedzialnych za wdrożenie programów finansowanych ze środków europejskich**:
   - Od decyzji wydanych przez operatorów programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie.

3. **Organy pełniące funkcje instytucji pośredniczących**:
   - Od decyzji wydanych przez instytucje wdrażające, jeśli rozpatrywanie odwołań zostało powierzone przez odpowiedni organ.

4. **Dyrektor izby administracji skarbowej**:
   - Od decyzji wydanych przez naczelnika urzędu skarbowego.

5. **Samorządowe kolegium odwoławcze**:
   - Od decyzji dotyczących należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

6. **Organ wyższego stopnia**:
   - Od decyzji wydanych przez inne organy lub dysponentów części budżetowej.

#### 3. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

Art. 61 ust. 4 i 5 wprowadza możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji wydanych przez ministra, instytucję zarządzającą, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę” oraz organ pełniący funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej. Wniosek ten jest alternatywą dla odwołania i podlega przepisom dotyczącym odwołań od decyzji.

### Podsumowanie

Art. 61 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie określa właściwość organów do wydawania decyzji w pierwszej instancji oraz procedurę odwoławczą, co ma na celu zapewnienie jasności i przejrzystości w procesie dochodzenia należności publicznoprawnych. Przepisy te są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu finansów publicznych, zapewniając odpowiednie mechanizmy kontroli i odwoławcze.

Instytucja zarządzająca.

Instytucja zarządzająca. w przepisach