Instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie

„Instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie” to, w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, placówka, w której osoba może przebywać przez całą dobę, a jej pełne utrzymanie jest zapewniane bez odpłatności. Pojęcie obejmuje zarówno określone rodzaje jednostek, jak i inne szkoły, ale w każdym przypadku konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku dotyczącego sposobu zapewniania utrzymania.

Do tej kategorii zaliczają się w szczególności:

• dom pomocy społecznej,
• młodzieżowy ośrodek wychowawczy,
• schronisko dla nieletnich,
• zakład poprawczy,
• areszt śledczy,
• zakład karny,
• szkoła wojskowa,
• inna szkoła, jeżeli zapewnia nieodpłatnie pełne utrzymanie.

Samo zakwalifikowanie placówki do jednego z wymienionych rodzajów nie wystarcza w każdym przypadku. Istotne jest również to, czy instytucja rzeczywiście zapewnia osobie pełne utrzymanie przez całą dobę i czy odbywa się to nieodpłatnie. W przypadku „innej szkoły” warunek ten ma szczególne znaczenie, ponieważ szkoła niewymieniona wprost w przepisie może być uznana za taką instytucję tylko wtedy, gdy zapewnia oba wskazane elementy.

Definicja ma charakter funkcjonalny. Oznacza to, że decydujące są nie tylko nazwa lub formalny rodzaj placówki, lecz także faktyczne warunki pobytu i utrzymania. Nie każda osoba ucząca się w szkole, przebywająca w zakładzie lub korzystająca z opieki danej jednostki znajduje się tym samym w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Konieczne jest zapewnienie pełnego utrzymania, a nie jedynie wybranych świadczeń lub częściowej opieki.

W ustawie o świadczeniach rodzinnych pojęcie to służy jednolitemu określaniu sytuacji, w której osoba pozostaje całodobowo na utrzymaniu określonej placówki. Ma więc znaczenie przy stosowaniu przepisów, które odwołują się do pobytu lub utrzymania w takiej instytucji. W praktyce pozwala ustalić, czy konkretna placówka i warunki pobytu odpowiadają ustawowym przesłankom.