Instytucja wdrażająca to podmiot, któremu instytucja pośrednicząca powierzyła wykonywanie określonych zadań związanych z realizacją programu operacyjnego. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020”.

Dla uznania danego podmiotu za instytucję wdrażającą istotne są trzy elementy:

- musi istnieć podmiot, któremu można powierzyć realizację zadań;
- powierzenie musi nastąpić na podstawie porozumienia albo umowy;
- porozumienie lub umowa muszą zostać zawarte z instytucją pośredniczącą i dotyczyć zadań w ramach krajowego albo regionalnego programu operacyjnego.

Oznacza to, że instytucja wdrażająca nie uzyskuje tego statusu wyłącznie ze względu na rodzaj swojej działalności lub nazwę. Jej rola wynika z formalnego powierzenia konkretnych obowiązków przez instytucję pośredniczącą. Zakres tych obowiązków powinien wynikać z zawartego porozumienia albo umowy, a ich wykonywanie musi pozostawać związane z danym programem operacyjnym.

W praktyce takie rozwiązanie pozwala rozdzielić zadania związane z realizacją programu pomiędzy różne podmioty. Instytucja wdrażająca może wykonywać zadania przekazane jej w ramach systemu realizacji programu, działając w granicach określonych w porozumieniu lub umowie. Dzięki temu wiadomo, jaki podmiot odpowiada za powierzoną część działań i na jakiej podstawie wykonuje swoje obowiązki.

Pojęcie ma znaczenie także w innych przepisach dotyczących programów publicznych i środków europejskich. Może wiązać się między innymi z wykonywaniem zadań wpływających na obsługę płatności oraz z kompetencjami dotyczącymi wydawania decyzji w sprawach należności. W przepisach dotyczących Narodowego Planu Rozwoju wskazuje się również na zasady prowadzenia i powierzania kontroli instytucji wdrażającej. Zakres jej uprawnień i obowiązków nie wynika jednak z samej nazwy, lecz z właściwych przepisów oraz z dokumentu, na podstawie którego powierzono jej realizację zadań.

Art. 189 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane ze zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł, w tym środków europejskich oraz krajowych. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego zarządzania środkami publicznymi, szczególnie w kontekście programów współfinansowanych przez Unię Europejską oraz inne fundusze międzynarodowe.

### 1. Zakres zastosowania

Art. 189 odnosi się do zlecenia płatności dotyczących wydatków kwalifikowalnych, które są zgodne z kryteriami określonymi w różnych aktach prawnych, takich jak:
- Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju,
- Ustawa o zasadach realizacji programów,
- Ustawa o zasadach realizacji programów 2021-2027,
- Ustawa o pomocy społecznej,
- Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) dotyczące instrumentu „Łącząc Europę”,
- Ustawy dotyczące wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego.

### 2. Procedura zlecenia płatności

Zlecenie płatności może być wystawione przez instytucję, o której mowa w art. 188 ust. 1, na podstawie pozytywnie zweryfikowanego wniosku o płatność. Instytucja ta ma również możliwość wystawienia zlecenia na płatność zaliczkową dla beneficjenta.

### 3. Konsekwencje niezłożenia wniosku o płatność

W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych lub niezwrócenia niewykorzystanej części zaliczki w terminie 14 dni od upływu określonego terminu, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Odsetki te są liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność lub zwrócenia niewykorzystanej części zaliczki.

### 4. Wezwanie do zapłaty odsetek

Jeżeli stwierdzone zostaną okoliczności wskazane w ust. 3, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zapłaty odsetek lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. W przypadku bezskutecznego upływu terminu, instytucja zarządzająca, pośrednicząca lub wdrażająca wydaje decyzję o zapłacie odsetek, określającą kwotę środków, od których nalicza się odsetki, termin ich naliczania oraz sposób zapłaty.

### 5. Upoważnienie do wydawania decyzji

Instytucja zarządzająca lub pośrednicząca może upoważnić instytucję wdrażającą będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji o zapłacie odsetek. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej lub pośredniczącej.

### 6. Rozporządzenia wykonawcze

Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego oraz minister właściwy do spraw rybołówstwa, w porozumieniu z Ministrem Finansów, określają w drodze rozporządzenia warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzenia te uwzględniają rodzaje beneficjentów oraz sposób wdrażania działań w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

### 7. Projekty realizowane z udziałem środków międzynarodowych

Przepisy art. 189 ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do projektów realizowanych z udziałem środków międzynarodowych, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Udzielenie, wypłata i rozliczenie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców lub umów zawartych z tymi państwami.

### Podsumowanie

Art. 189 ustawy o finansach publicznych jest kompleksowym przepisem regulującym procedury związane z zleceniem płatności w ramach programów finansowanych z różnych źródeł. Przepis ten zapewnia transparentność i odpowiedzialność w zarządzaniu środkami publicznymi, jednocześnie określając jasne zasady i konsekwencje dla beneficjentów, którzy nie spełniają swoich obowiązków w zakresie rozliczania otrzymanych środków.

o finansach publicznych

Art. 210 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z prowadzeniem rejestru podmiotów wykluczonych przez Ministra Finansów oraz udostępnianiem informacji zawartych w tym rejestrze. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia transparentności i efektywności zarządzania środkami publicznymi, w szczególności w kontekście programów finansowanych ze środków unijnych i innych funduszy publicznych.

**1. Prowadzenie rejestru przez Ministra Finansów**

Minister Finansów jest zobowiązany do prowadzenia rejestru podmiotów wykluczonych na podstawie art. 207 ustawy. Rejestr ten obejmuje podmioty, które zostały wykluczone z możliwości ubiegania się o środki publiczne z powodu naruszeń przepisów prawa, nieprawidłowości w realizacji projektów lub innych przesłanek określonych w przepisach.

**2. Udostępnianie informacji z rejestru**

Informacje zawarte w rejestrze są udostępniane szerokiemu kręgowi instytucji i podmiotów, w tym:
- instytucjom zarządzającym,
- organom pełniącym funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej,
- instytucjom pośredniczącym,
- operatorom programów,
- instytucjom wdrażającym,
- instytucji certyfikującej,
- instytucji audytowej,
- beneficjentom projektów grantowych,
- beneficjentom w zakresie ich własnego statusu.

Tak szeroki zakres podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji z rejestru ma na celu zapewnienie, że środki publiczne są przyznawane i wykorzystywane zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami uczciwości i transparentności.

**3. Elektroniczna platforma usług administracji publicznej ePUAP**

Zgłoszenie podmiotu do rejestru, uzyskiwanie informacji z rejestru oraz udostępnianie i przekazywanie informacji odbywają się za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP. Wykorzystanie ePUAP zapewnia szybki i bezpieczny obieg informacji, co jest szczególnie istotne w kontekście zarządzania środkami publicznymi.

**4. Rozporządzenie Ministra Finansów**

Minister Finansów jest zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad dotyczących:
- sposobu i trybu wpisywania podmiotów wykluczonych do rejestru,
- wzoru formularza zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru,
- zakresu przedmiotowego informacji zawartych w rejestrze,
- sposobu i trybu uzyskiwania informacji z rejestru,
- trybu przekazywania informacji zawartych w rejestrze,
- sposobu i trybu dokonywania zmian w rejestrze.

Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie ochrony informacji zawartych w rejestrze przed ich ujawnieniem osobom i podmiotom nieuprawnionym. Jest to kluczowe dla ochrony danych osobowych oraz informacji o charakterze poufnym.

**Podsumowanie**

Art. 210 ustawy o finansach publicznych stanowi istotny element systemu zarządzania środkami publicznymi, zapewniając transparentność i efektywność w przyznawaniu i wykorzystywaniu tych środków. Przepis ten wprowadza mechanizmy umożliwiające szybki i bezpieczny obieg informacji oraz chroni dane przed nieuprawnionym dostępem. Wdrożenie odpowiednich rozporządzeń przez Ministra Finansów jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania rejestru podmiotów wykluczonych.

Art. 61 ustawy o finansach publicznych określa właściwość organów pierwszej instancji do wydawania decyzji w odniesieniu do należności publicznoprawnych, o których mowa w art. 60 tej ustawy, oraz procedurę odwoławczą od tych decyzji.

#### 1. Organy pierwszej instancji

Art. 61 ust. 1 precyzuje, które organy są właściwe do wydawania decyzji w pierwszej instancji w odniesieniu do różnych kategorii należności:

1. **Należności budżetu państwa**:
   - Minister,
   - Wojewoda,
   - Inni dysponenci części budżetowych,
   - Kierownicy państwowych jednostek budżetowych.

2. **Należności związane z programami finansowanymi ze środków europejskich**:
   - Instytucje zarządzające,
   - Organy odpowiedzialne za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”,
   - Organy pełniące funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej,
   - Operatorzy programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie, pod warunkiem posiadania odpowiedniego upoważnienia.

3. **Należności, o których mowa w art. 60 pkt 6a**:
   - Naczelnik urzędu skarbowego,
   - W przypadku grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego - naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ukaranego.

4. **Należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego**:
   - Wójt,
   - Burmistrz,
   - Prezydent miasta,
   - Starosta,
   - Marszałek województwa.

5. **Należności stanowiące przychody państwowego funduszu celowego**:
   - Dysponent państwowego funduszu celowego.

#### 2. Organy odwoławcze

Art. 61 ust. 2 określa organy odwoławcze właściwe do rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych w pierwszej instancji:

1. **Minister Finansów**:
   - Od decyzji wydanej przez wojewodę.

2. **Organy pełniące funkcje instytucji zarządzających i odpowiedzialnych za wdrożenie programów finansowanych ze środków europejskich**:
   - Od decyzji wydanych przez operatorów programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie.

3. **Organy pełniące funkcje instytucji pośredniczących**:
   - Od decyzji wydanych przez instytucje wdrażające, jeśli rozpatrywanie odwołań zostało powierzone przez odpowiedni organ.

4. **Dyrektor izby administracji skarbowej**:
   - Od decyzji wydanych przez naczelnika urzędu skarbowego.

5. **Samorządowe kolegium odwoławcze**:
   - Od decyzji dotyczących należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

6. **Organ wyższego stopnia**:
   - Od decyzji wydanych przez inne organy lub dysponentów części budżetowej.

#### 3. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

Art. 61 ust. 4 i 5 wprowadza możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji wydanych przez ministra, instytucję zarządzającą, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę” oraz organ pełniący funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej. Wniosek ten jest alternatywą dla odwołania i podlega przepisom dotyczącym odwołań od decyzji.

### Podsumowanie

Art. 61 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie określa właściwość organów do wydawania decyzji w pierwszej instancji oraz procedurę odwoławczą, co ma na celu zapewnienie jasności i przejrzystości w procesie dochodzenia należności publicznoprawnych. Przepisy te są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu finansów publicznych, zapewniając odpowiednie mechanizmy kontroli i odwoławcze.

Przepis wskazuje, kto odpowiada za kontrolę prowadzoną w określonym zakresie. Instytucja zarządzająca przeprowadza ją w instytucjach wskazanych w ustawie. Może także powierzyć instytucji pośredniczącej wykonanie kontroli dotyczącej instytucji wdrażającej. Oznacza to, że kontrola pozostaje zadaniem instytucji zarządzającej, ale jej praktyczne przeprowadzenie może zostać przekazane innemu podmiotowi.

Instytucja wdrażająca

Instytucja wdrażająca - definicja

Instytucja wdrażająca w przepisach

o finansach publicznych3 przepisy

o Narodowym Planie Rozwoju1 przepis