Instytucja

„Instytucja” to pojęcie używane w ustawie o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym do wskazania określonej kategorii podmiotów działających w sektorze finansowym. Jego znaczenie wynika z odesłania do art. 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia 575/2013. Nie chodzi więc o każdą instytucję w potocznym znaczeniu, lecz o podmiot spełniający kryteria określone w tym unijnym akcie prawnym.

Zakres tego pojęcia jest jednocześnie ograniczony przez wyłączenia wskazane w ustawie. Za instytucje w rozumieniu tej regulacji nie uznaje się:

• Banku Gospodarstwa Krajowego,
• spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych,
• instytucji kredytowych określonych w Prawie bankowym,
• oddziałów takich instytucji, również wskazanych w Prawie bankowym.

W praktyce definicja pełni funkcję porządkującą. Pozwala ustalić, które podmioty mogą być obejmowane rozwiązaniami dotyczącymi nadzoru makroostrożnościowego oraz zarządzania sytuacjami kryzysowymi w systemie finansowym, a które zostały z tego zakresu wyraźnie wyłączone. Przy ustalaniu, czy dany podmiot jest instytucją, konieczne jest zatem połączenie kryteriów wynikających z rozporządzenia 575/2013 z ograniczeniami zawartymi w ustawie. Sam fakt prowadzenia działalności finansowej nie przesądza jeszcze o zakwalifikowaniu podmiotu do tej kategorii.

Takie rozumienie ma znaczenie dla określenia zakresu obowiązków, uprawnień i mechanizmów przewidzianych w ustawie. W innych przepisach słowo „instytucja” może być używane szerzej i odnosić się do różnych podmiotów, organów lub jednostek, między innymi w regulacjach dotyczących postępowania karnego, wykonywania kar, spółek handlowych czy adwokatury. W tych przypadkach jego sens należy odczytywać z konkretnego przepisu, natomiast przedstawiona definicja dotyczy szczególnego, finansowego znaczenia tego terminu.