Instrumencie finansowym

„Instrument finansowy” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych to instrument, który służy osiąganiu zysku dzięki finansowaniu dłużnemu albo kapitałowemu. O zakwalifikowaniu danego instrumentu do tej kategorii decydują więc dwa zasadnicze elementy: jego związek z finansowaniem oraz możliwość uzyskania z tego tytułu dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Finansowanie dłużne wiąże się z uzyskiwaniem dochodu z tytułu wierzytelności, natomiast finansowanie kapitałowe z dochodem związanym z udziałem w zyskach. Ustawa obejmuje także instrumenty, których wynik podatkowy jest traktowany jako dochód z instrumentów pochodnych. Nie chodzi zatem wyłącznie o nazwę lub formalną konstrukcję danego instrumentu. Znaczenie ma również to, w jaki sposób jest on ujmowany dla celów podatkowych.

Warunkiem wskazanym w definicji jest, aby dochód z instrumentu podlegał opodatkowaniu jako dochód z wierzytelności, udziału w zyskach albo instrumentów pochodnych. Taka kwalifikacja ma wynikać z przepisów państwa odbiorcy lub państwa płatnika. W praktyce oznacza to konieczność uwzględnienia podatkowego traktowania instrumentu w odpowiednim państwie, a nie tylko jego gospodarczego charakteru.

Definicja z art. 16n ustawy porządkuje sposób rozumienia tego pojęcia na potrzeby przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Pozwala ustalić, czy określony instrument mieści się w zakresie pojęcia używanego przez ustawę, gdy analizowane jest źródło uzyskiwanego dochodu oraz jego opodatkowanie. Ma to znaczenie przy ocenie instrumentów związanych z finansowaniem dłużnym, kapitałowym i pochodnym, zwłaszcza gdy ich podatkowa kwalifikacja zależy od regulacji obowiązujących w państwie odbiorcy lub płatnika.