Inspektor sanitarny

Inspektor sanitarny to organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo osoba wykonująca zadania tego organu, powołana do ochrony zdrowia publicznego przed zagrożeniami sanitarnymi. W polskim prawie określenie to odnosi się przede wszystkim do państwowych inspektorów sanitarnych działających na różnych szczeblach organizacyjnych inspekcji. Ich właściwość może obejmować określony obszar, rodzaj obiektu albo konkretną dziedzinę nadzoru.

Najważniejsze zadania inspektora sanitarnego obejmują:

• kontrolę przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych przez podmioty, obiekty i instalacje;
• ocenę jakości wody, w szczególności w kąpieliskach, oraz nadzorowanie badań i przekazywania ich wyników;
• prowadzenie lub współudział w monitorowaniu zagrożeń środowiskowych, w tym związanych z polami elektromagnetycznymi;
• nadzór nad warunkami pracy i postępowaniem w przypadku podejrzenia choroby zawodowej;
• opiniowanie rozwiązań dotyczących obiektów budowlanych, terenów przeznaczonych na określone cele oraz przedsięwzięć mogących wpływać na zdrowie ludzi.

Inspektor sanitarny wykonuje czynności kontrolne, żąda dokumentów i informacji, może pobierać próbki oraz oceniać, czy stan obiektu lub sposób prowadzenia działalności odpowiada wymaganiom sanitarnym. W razie stwierdzenia naruszeń może podejmować działania administracyjne, w tym nakazywać usunięcie nieprawidłowości, ograniczenie określonej działalności albo czasowe wyłączenie obiektu lub urządzenia z użytkowania, jeżeli przewidują to właściwe przepisy.

Zakres jego działania występuje między innymi w Prawie wodnym, Prawie ochrony środowiska, Kodeksie pracy, Prawie budowlanym oraz przepisach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Inspektor sanitarny może także uczestniczyć w uzgadnianiu działań innych organów, na przykład dotyczących stref przemysłowych, remediacji zanieczyszczonej ziemi lub warunków sanitarnych obiektów. Ma to znaczenie praktyczne przy dopuszczaniu obiektów do użytkowania, zapewnianiu bezpieczeństwa kąpielisk, zapobieganiu chorobom zawodowym i ograniczaniu zagrożeń dla zdrowia mieszkańców. Uniemożliwianie kontroli, niewykonywanie wymaganych badań lub nieprzekazywanie wyników może prowadzić do odpowiedzialności przewidzianej w przepisach.