Inspekcja Ochrony Środowiska

Inspekcja Ochrony Środowiska to wyspecjalizowany system państwowej kontroli przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska. Jej zadaniem jest rozpoznawanie i ograniczanie zagrożeń dla środowiska, kontrola działalności podmiotów korzystających ze środowiska oraz gromadzenie informacji o jego stanie.

W skład Inspekcji wchodzą przede wszystkim Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska. Organy te wykonują zadania określone w przepisach, w szczególności:

• kontrolują przestrzeganie wymagań dotyczących emisji, odpadów, gospodarki wodnej i innych form korzystania ze środowiska,
• prowadzą pomiary, badania i obserwacje służące ocenie stanu środowiska,
• podejmują działania w razie stwierdzenia naruszeń lub zagrożeń,
• uczestniczą w nadzorze nad realizacją programów ochrony środowiska, w tym programów ochrony powietrza,
• współpracują z innymi organami administracji i korzystają z danych niezbędnych do wykonywania ustawowych zadań.

Inspekcja może przeprowadzać kontrole, żądać dokumentów i informacji, wykonywać badania oraz stosować środki przewidziane w przepisach. W zależności od rodzaju sprawy jej organy mogą wydawać decyzje administracyjne, nakładać obowiązki związane z usunięciem naruszeń albo wykonywać uprawnienia o charakterze finansowym.

Termin występuje między innymi w Prawie ochrony środowiska i Prawie wodnym. W sprawach wodnoprawnych właściwy organ Inspekcji może ustalać opłatę podwyższoną, gdy korzystanie z wód odbywa się z naruszeniem warunków pozwolenia. Przy ustalaniu i dochodzeniu takich należności Inspekcja wykonuje w określonym zakresie uprawnienia organu podatkowego. Inspekcja jest zatem zarówno organem kontrolnym, jak i organem administracji wykonującym konkretne kompetencje nadzorcze, decyzyjne i finansowe.