Inkasent

Inkasent to osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, zobowiązana do pobrania podatku od podatnika i przekazania go właściwemu organowi podatkowemu w określonym terminie. Nie jest podatnikiem tego podatku, lecz pośredniczy między podatnikiem a organem publicznym.

Instytucja inkasa występuje przede wszystkim w prawie podatkowym, zwłaszcza przy podatkach i opłatach pobieranych lokalnie. Inkasent może zostać wyznaczony w sposób przewidziany w przepisach dotyczących danego świadczenia. Przykładowo rada gminy może wskazać inkasentów uprawnionych do poboru podatku rolnego od osób fizycznych. Zakres obowiązków inkasenta wynika z przepisów oraz aktu, na podstawie którego został wyznaczony.

Najważniejsze cechy inkasa to:

• pobieranie należności od podatnika, bez ustalania własnego zobowiązania podatkowego,
• przekazywanie pobranych kwot organowi podatkowemu w wymaganym terminie,
• obowiązek prawidłowego dokumentowania poboru i rozliczenia zebranych środków,
• odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków związanych z poborem.

Inkasent różni się od płatnika. Płatnik oblicza podatek, pobiera go od podatnika i wpłaca organowi podatkowemu, natomiast inkasent co do zasady pobiera kwotę już ustaloną, bez obowiązku jej obliczania. Różnica dotyczy również podatnika, który sam pozostaje zobowiązany do zapłaty podatku, oraz inkasenta, który odpowiada za prawidłowe pobranie i przekazanie należności.

W praktyce termin ma znaczenie dla ustalenia, kto faktycznie przyjmuje podatek, komu należy go przekazać i kto ponosi konsekwencje zatrzymania pobranych środków albo przekazania ich po terminie. Przepisy podatkowe mogą także obejmować inkasentów regulacjami dotyczącymi odraczania lub ratalnej spłaty należności oraz naliczania odsetek za zwłokę.