Inicjator przeniesienia ryzyka z wierzytelności

Inicjator przeniesienia ryzyka z wierzytelności to podmiot, od którego pochodzi ekonomiczne ryzyko związane z określoną pulą wierzytelności i który przekazuje je funduszowi wierzytelności w sposób określony w ustawie. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Inicjatorem może być wyłącznie:

• jednostka samorządu terytorialnego,
• związek jednostek samorządu terytorialnego,
• podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Samo posiadanie wierzytelności nie wystarcza do uznania danego podmiotu za inicjatora. Konieczne jest także podjęcie jednego z działań wskazanych w definicji. Pierwszym jest zbycie funduszowi wierzytelności puli wierzytelności, czyli wyodrębnionego zbioru wierzytelności. Drugim jest zobowiązanie się do przekazywania funduszowi wszystkich świadczeń otrzymywanych z określonej puli wierzytelności. W tym drugim przypadku nie chodzi więc o samo przeniesienie wierzytelności, lecz o przekazywanie funduszowi wpływów uzyskiwanych z ich obsługi.

Pojęcie wskazuje zatem zarówno na określony status podmiotu, jak i na jego rolę w konstrukcji związanej z przenoszeniem ryzyka z wierzytelności. Fundusz wierzytelności uzyskuje dzięki temu dostęp do określonej puli wierzytelności albo do świadczeń z niej wynikających, natomiast inicjator przekazuje funduszowi związane z nią ryzyko w zakresie wynikającym z przyjętego rozwiązania. Przedmiotem działania jest zawsze określona pula, a nie przypadkowy lub nieoznaczony zbiór należności.

W praktyce definicja pomaga ustalić, który uczestnik takiej struktury odpowiada za utworzenie lub przekazanie podstawy ekonomicznej działania funduszu. Ma znaczenie przy ocenie relacji między inicjatorem a funduszem, zwłaszcza przy ustalaniu, czy doszło do zbycia puli wierzytelności, czy do zobowiązania dotyczącego przekazywania świadczeń z tej puli. Dzięki temu pojęciu ustawa precyzyjnie określa rolę podmiotu, który inicjuje przeniesienie ryzyka, niezależnie od tego, czy następuje ono przez transfer wierzytelności, czy przez transfer uzyskiwanych z nich świadczeń.