o ochronie konkurencji i konsumentów

Przepis rozstrzyga wątpliwość, która pojawia się w trakcie przeszukania: czy prowadzący czynność może utrwalać zastaną treść, czy tylko ją oglądać. Odpowiedź jest twierdząca, a ustawa dodatkowo rozszerza pojęcie notatki.

### Najważniejsze punkty

- Przeszukujący może sporządzać notatki z materiałów i korespondencji wskazanych w przepisie, a także z informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach lub w systemach.
- Sporządzanie notatek obejmuje również wykonywanie kopii oraz wydruków, co ustawa przesądza wprost.
- Uprawnienie jest celowe: służy uzyskaniu informacji mogących stanowić dowód w sprawie.
- Zakres przedmiotowy wyznaczają materiały i nośniki, o których mowa w art. 105b ust. 1 pkt 2, a nie dowolne zasoby kontrolowanego.

### W praktyce

Spór o granice czynności sprowadza się zwykle do tego, czy dany zbiór mieści się w zakresie wskazanym w przepisie odsyłającym oraz czy utrwalone dane mogą mieć znaczenie dowodowe w prowadzonej sprawie. Warto pamiętać, że kopia lub wydruk to na gruncie tego przepisu ta sama czynność co zwykła notatka, a nie odrębne, dalej idące uprawnienie.

Art. 113a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza mechanizm umożliwiający przedsiębiorcom, którzy zawarli porozumienia ograniczające konkurencję, ubieganie się o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenie. Przepis ten jest kluczowym elementem polityki leniency, która ma na celu zachęcenie przedsiębiorców do współpracy z organami antymonopolowymi w celu wykrywania i eliminowania antykonkurencyjnych praktyk.

#### 1. Zakres zastosowania

Art. 113a odnosi się do porozumień, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy oraz art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Oznacza to, że dotyczy zarówno krajowych, jak i unijnych przepisów antymonopolowych, co jest istotne z punktu widzenia jednolitego stosowania prawa konkurencji w Unii Europejskiej.

#### 2. Wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej

Przedsiębiorca może złożyć wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, jeśli spełni określone warunki. Wniosek ten musi zawierać szczegółowe informacje dotyczące porozumienia, w tym jego uczestników, produkty lub usługi, terytorium, cel, okoliczności zawarcia, sposób funkcjonowania, czas trwania, rolę uczestników oraz osoby pełniące istotne role.

#### 3. Wniosek o obniżenie kary pieniężnej

Jeżeli wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej nie zostanie uwzględniony, przedsiębiorca może złożyć wniosek o obniżenie kary pieniężnej. Przepis przewiduje możliwość złożenia takiego wniosku w ramach wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub po jego złożeniu, przed upływem określonego terminu.

#### 4. Warunki formalne i proceduralne

Przepis określa szczegółowe warunki formalne, jakie musi spełnić wniosek, oraz procedurę jego rozpatrywania. Przedsiębiorca musi współpracować z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w sposób stały, sprawny i w pełnym zakresie, przedstawiając wszelkie dowody i informacje dotyczące porozumienia. Wnioskodawca nie może niszczyć, fałszować ani zatajać dowodów, a także nie może ujawniać faktu złożenia wniosku bez zgody Prezesa UOKiK.

#### 5. Sankcje za naruszenie warunków

W przypadku niespełnienia warunków określonych w art. 113b ust. 1 pkt 2 lub 3, Prezes UOKiK może wezwać wnioskodawcę do złożenia oświadczenia o uznaniu wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za wniosek o obniżenie kary pieniężnej. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że przedsiębiorcy będą składać wnioski w dobrej wierze i będą w pełni współpracować z organami antymonopolowymi.

#### 6. Współpraca z innymi organami

Przepis przewiduje również możliwość złożenia wniosku do Komisji Europejskiej lub organów ochrony konkurencji innych państw, co jest istotne z punktu widzenia międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony konkurencji.

### Podsumowanie

Art. 113a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest kluczowym narzędziem w polityce leniency, mającym na celu zachęcenie przedsiębiorców do współpracy z organami antymonopolowymi. Przepis ten wprowadza szczegółowe warunki i procedury, które muszą być spełnione, aby przedsiębiorca mógł ubiegać się o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenie. Wprowadzenie takich mechanizmów ma na celu skuteczniejsze wykrywanie i eliminowanie antykonkurencyjnych praktyk, co przyczynia się do ochrony konkurencji i konsumentów.

Art. 113d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza mechanizm łagodzenia kar pieniężnych dla przedsiębiorców, którzy współpracują z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w zakresie ujawniania antykonkurencyjnych porozumień. Przepis ten jest częścią szerszego systemu leniency, który ma na celu zachęcenie przedsiębiorców do ujawniania karteli i innych naruszeń prawa konkurencji.

### Kluczowe elementy przepisu:

1. **Podwójne wnioski o łagodzenie kary**:
   - Przedsiębiorca, który złożył wniosek o obniżenie kary pieniężnej w jednej sprawie (pierwszy wniosek), może uzyskać dodatkowe korzyści, jeśli złoży również wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej dotyczący innego porozumienia, w sprawie którego nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie antymonopolowe lub wyjaśniające.

2. **Warunki obniżenia kary**:
   - Prezes UOKiK obniża wysokość kary pieniężnej nakładanej na przedsiębiorcę w sprawie, w której został złożony pierwszy wniosek, o 30%, jeśli przedsiębiorca jako pierwszy z uczestników innego porozumienia złożył wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej i przedstawił odpowiednie informacje lub dowody.

3. **Odstąpienie od wymierzenia kary**:
   - W przypadku spełnienia określonych warunków (zgodnie z art. 113b), Prezes UOKiK może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej dotyczącej innego porozumienia.

4. **Dodatkowe wnioski i uzupełnienie informacji**:
   - Jeśli przedsiębiorca złoży wniosek, o którym mowa w art. 113e, dotyczący innego porozumienia, Prezes UOKiK obniża wysokość kary pieniężnej w sprawie, w której został złożony pierwszy wniosek, pod warunkiem że brakujące informacje lub dowody zostaną uzupełnione w terminie określonym w art. 113e ust. 3.

### Interpretacja i praktyczne zastosowanie:

- **Zachęta do współpracy**:
  Przepis ten ma na celu zwiększenie skuteczności wykrywania i zwalczania karteli poprzez zachęcanie przedsiębiorców do współpracy z organami antymonopolowymi. Przedsiębiorcy, którzy jako pierwsi ujawnią informacje o antykonkurencyjnych porozumieniach, mogą liczyć na znaczące obniżenie kar pieniężnych lub nawet całkowite odstąpienie od ich wymierzenia.

- **Strategiczne podejście przedsiębiorców**:
  Przedsiębiorcy muszą strategicznie podejść do składania wniosków leniency, aby maksymalnie skorzystać z możliwości obniżenia kar. Ważne jest, aby byli pierwszymi, którzy zgłoszą naruszenie, oraz aby dostarczyli pełne i wiarygodne informacje.

- **Rola Prezesa UOKiK**:
  Prezes UOKiK odgrywa kluczową rolę w ocenie wniosków leniency i podejmowaniu decyzji o obniżeniu kar. Przedsiębiorcy muszą dostarczyć wystarczające dowody i informacje, aby przekonać Prezesa UOKiK do skorzystania z możliwości obniżenia kary.

### Podsumowanie:

Art. 113d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest istotnym narzędziem w walce z antykonkurencyjnymi praktykami. Przepis ten wprowadza mechanizmy, które mają na celu zachęcenie przedsiębiorców do ujawniania karteli i innych naruszeń prawa konkurencji, oferując im w zamian możliwość obniżenia kar pieniężnych. Skuteczność tego przepisu zależy od aktywnej współpracy przedsiębiorców z organami antymonopolowymi oraz od sprawności działania Prezesa UOKiK w ocenie i rozpatrywaniu wniosków leniency.

Art. 113j ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza mechanizmy umożliwiające przedsiębiorcom oraz osobom zarządzającym ubieganie się o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej lub jej obniżenie. Przepis ten jest częścią szerszego systemu leniency, który ma na celu zachęcenie przedsiębiorców do współpracy z organami antymonopolowymi w celu ujawnienia naruszeń prawa konkurencji.

#### Zakres podmiotowy

Przepis obejmuje nie tylko przedsiębiorcę składającego wniosek, ale również:
1. Przedsiębiorców wywierających decydujący wpływ na tego przedsiębiorcę.
2. Przedsiębiorców, na których ten przedsiębiorca wywiera decydujący wpływ.
3. Osoby zarządzające przedsiębiorcą składającym wniosek.
4. Osoby zarządzające przedsiębiorcami, o których mowa w pkt 1 i 2.

#### Warunki formalne

Wniosek przedsiębiorcy musi być zgodny z wymogami określonymi w art. 113a ust. 5, co oznacza, że musi zawierać określone dowody lub informacje, o których mowa w art. 113b ust. 1 pkt 2 lub art. 113c ust. 1 pkt 2.

#### Współpraca z Prezesem Urzędu

Osoba zarządzająca, która współpracuje z Prezesem Urzędu od momentu powzięcia wiadomości o złożeniu wniosku o obniżenie kary pieniężnej, może liczyć na obniżenie kary na tych samych zasadach, co przedsiębiorca. Współpraca musi być zgodna z art. 113a ust. 8, co zazwyczaj oznacza pełne i ciągłe współdziałanie z organem antymonopolowym.

#### Odstąpienie od kary lub jej obniżenie

Prezes Urzędu może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej lub ją obniżyć, nawet jeśli przedsiębiorca nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 113a ust. 8 i 9 lub art. 113b ust. 1 pkt 3. Jest to możliwe, jeśli osoba zarządzająca spełnia warunki określone w ust. 2 art. 113j.

#### Wyjątki

Przepis przewiduje również sytuacje, w których Prezes Urzędu może podjąć decyzję o nieobniżeniu kary pieniężnej, jeśli przedsiębiorca podjął działania, o których mowa w art. 113a ust. 6, co może obejmować np. zniszczenie dowodów lub inne działania utrudniające postępowanie.

### Wnioski

Art. 113j stanowi istotny element systemu leniency, który ma na celu zwiększenie efektywności wykrywania i eliminowania naruszeń prawa konkurencji. Przepis ten wprowadza mechanizmy zachęcające do współpracy z organami antymonopolowymi, co może prowadzić do obniżenia kar pieniężnych lub nawet ich całkowitego odstąpienia. Ważne jest jednak, aby przedsiębiorcy i osoby zarządzające dokładnie przestrzegali wymogów formalnych i współpracowali z Prezesem Urzędu w sposób pełny i ciągły.

Informacja dowodowa

Informacja dowodowa w przepisach

o ochronie konkurencji i konsumentów5 przepisów