Gwarancje udzielane przez Skarb Państwa

„Gwarancje udzielane przez Skarb Państwa” to ustawowo określona forma zabezpieczenia zobowiązań, w której państwo przyjmuje odpowiedzialność gwarancyjną za wskazane należności lub obowiązki. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne.

Istotne są tu trzy elementy. Po pierwsze, gwarancja musi być udzielona w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa. Oznacza to, że nie chodzi o dowolne zabezpieczenie ustanowione przez podmiot publiczny, lecz o instrument przypisany Skarbowi Państwa jako podmiotowi ponoszącemu jego skutki. Po drugie, gwarancji mogą udzielać wyłącznie podmioty wskazane w definicji: Rada Ministrów, minister właściwy do spraw finansów publicznych albo Bank Gospodarstwa Krajowego. Po trzecie, gwarancja może dotyczyć tylko określonego rodzaju zobowiązań.

Zakres pojęcia obejmuje przede wszystkim gwarancje spłaty kredytów. Dotyczy także wykonania zobowiązań wynikających z obligacji, a więc zabezpieczenia prawidłowej realizacji obowiązków związanych z emisją tych papierów wartościowych. Trzecią kategorią są gwarancje odnoszące się do zobowiązań wynikających z transakcji zabezpieczających przed zmianą stopy procentowej albo ryzykiem walutowym. Takie transakcje muszą pozostawać w związku z kredytem lub emisją obligacji, które zostały poręczone albo zagwarantowane przez Skarb Państwa.

W praktyce pojęcie wskazuje, jakie zabezpieczenia są objęte szczególnym reżimem ustawy. Pozwala odróżnić gwarancje państwowe od zabezpieczeń udzielanych przez inne podmioty i określić, jakiego rodzaju finansowanie lub zobowiązania mogą być nimi objęte. Ma znaczenie dla oceny, czy konkretne działanie organu lub Banku Gospodarstwa Krajowego mieści się w ustawowym zakresie gwarancji udzielanych przez Skarb Państwa. Nie obejmuje natomiast każdego zobowiązania ani każdej gwarancji, lecz tylko te, które spełniają wskazane warunki podmiotowe i przedmiotowe.