Grunty zdewastowane

Określenie „grunty zdewastowane” oznacza w ustawie szczególną kategorię gruntów, których stan uległ skrajnemu pogorszeniu. Chodzi o takie grunty, które wskutek przyczyn wymienionych w innym punkcie art. 4 całkowicie utraciły swoją wartość użytkową. Definicja łączy więc dwa elementy: wystąpienie określonej przyczyny oraz pełną, a nie tylko częściową, utratę możliwości użytkowego wykorzystania gruntu.

Decydujące znaczenie ma rezultat oddziaływania wskazanych przyczyn. Sam fakt pogorszenia jakości, uszkodzenia powierzchni albo ograniczenia sposobu korzystania z gruntu nie przesądza jeszcze o uznaniu go za zdewastowany. Wymagane jest, aby grunt przestał mieć jakąkolwiek wartość użytkową w rozumieniu tej regulacji. Ocena odnosi się zatem do rzeczywistego stanu i przydatności gruntu, a nie wyłącznie do jego wyglądu lub nazwy używanej w języku potocznym.

Odesłanie do pkt 16 oznacza, że definicja nie opisuje samodzielnie wszystkich przyczyn prowadzących do dewastacji. Aby prawidłowo zastosować to pojęcie, trzeba uwzględnić także zakres tego odesłania. Nie każdy grunt zaniedbany, zdegradowany lub czasowo niewykorzystywany będzie więc gruntem zdewastowanym. Konieczne jest jednoczesne spełnienie przesłanki dotyczącej przyczyny oraz przesłanki całkowitej utraty wartości użytkowej.

W ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych pojęcie to służy do prawnego zakwalifikowania stanu gruntu. Taka kwalifikacja porządkuje stosowanie przepisów dotyczących ochrony gruntów i pozwala odróżnić najpoważniejszą postać ich przekształcenia od samego pogorszenia lub ograniczenia przydatności. W praktyce ma znaczenie przy ustalaniu, czy konkretny grunt mieści się w kategorii objętej regulacją ustawy. Sama definicja nie wskazuje natomiast właściciela, osoby odpowiedzialnej za powstanie szkody ani sposobu postępowania z danym gruntem. Te kwestie mogą wynikać wyłącznie z innych przepisów.