Grunty zdegradowane

„Grunty zdegradowane” to określenie używane w ustawie „Ochrona gruntów rolnych i leśnych” na oznaczenie gruntów, których przydatność do celów rolniczych albo leśnych uległa zmniejszeniu. Chodzi więc nie o każdy grunt o niskiej jakości, lecz o taki, który w porównaniu z wcześniejszym stanem utracił część swojej wartości użytkowej.

Najważniejszym elementem tego pojęcia jest pogorszenie możliwości wykorzystania gruntu w rolnictwie lub leśnictwie. Zmiana ta może dotyczyć warunków, które wpływają na korzystanie z gruntu, jego produktywność albo przydatność dla prowadzenia upraw i gospodarki leśnej. Ustawa wskazuje przykładowe przyczyny takiego stanu, ale katalog ten nie ogranicza się wyłącznie do nich. Degradacja może wynikać między innymi z:

• pogorszenia warunków przyrodniczych,
• zmian zachodzących w środowisku,
• działalności przemysłowej,
• nieprawidłowo prowadzonej działalności rolniczej.

O zakwalifikowaniu gruntu jako zdegradowanego decyduje zatem nie sama przyczyna pogorszenia, lecz przede wszystkim skutek w postaci zmniejszenia jego rolniczej lub leśnej wartości użytkowej. Pojęcie obejmuje zarówno grunty wykorzystywane rolniczo, jak i grunty związane z gospodarką leśną. Nie przesądza natomiast o całkowitej utracie ich przydatności, ponieważ definicja mówi o zmniejszeniu wartości, a nie o jej zupełnym zaniku.

W ustawie termin ten służy opisaniu stanu gruntów, które na skutek niekorzystnych oddziaływań nie mogą być wykorzystywane w takim zakresie lub z taką jakością jak wcześniej. Ma znaczenie przy ocenie wpływu działalności człowieka i zmian środowiska na zasoby rolne oraz leśne. Pozwala także odróżnić zwykłe cechy danego terenu od pogorszenia jego wartości użytkowej, będącego następstwem określonych procesów lub działań. W praktyce pojęcie wskazuje więc na potrzebę uwzględnienia stanu i przydatności gruntu przy jego ochronie oraz dalszym zagospodarowaniu.