Gospodarka finansowa

Gospodarka finansowa oznacza zespół działań związanych z planowaniem, gromadzeniem, wydatkowaniem, rozliczaniem i kontrolowaniem środków pieniężnych oraz zarządzaniem mieniem danego podmiotu. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji ustawowej. Jego znaczenie wynika z przepisów regulujących działalność określonej jednostki, a także z charakteru środków, którymi jednostka dysponuje.

W gospodarce finansowej mieszczą się w szczególności:

• opracowywanie planów finansowych i budżetów,
• uzyskiwanie przychodów, dochodów, dotacji lub innych środków,
• ponoszenie kosztów i dokonywanie wydatków,
• zaciąganie zobowiązań oraz zarządzanie należnościami,
• prowadzenie rachunkowości i ewidencji finansowej,
• sporządzanie sprawozdań oraz poddawanie ich kontroli lub badaniu,
• gospodarowanie majątkiem i tworzenie funduszy.

W sektorze finansów publicznych gospodarka finansowa podlega zasadom legalności, celowości, oszczędności, przejrzystości i kontroli. Obejmuje między innymi planowanie i wykonywanie budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, gospodarowanie środkami publicznymi, państwowym długiem publicznym i mieniem publicznym. Uchwała budżetowa oraz roczny plan finansowy określają zwykle źródła przychodów, koszty lub wydatki, wynik finansowy, stan środków, zobowiązania i zasady wykonywania planu.

Przepisy mogą przewidywać samodzielną gospodarkę finansową podmiotu. Oznacza to jego organizacyjną i finansową odpowiedzialność za prowadzenie działalności w granicach przyznanych kompetencji, posiadanych środków i zatwierdzonego planu. Samodzielność nie oznacza pełnej swobody, ponieważ może być ograniczona obowiązkiem uzyskania zgody na kredyt, wymogiem zatwierdzenia planu przez właściwy organ albo zasadami przeznaczania środków publicznych.

Pojęcie występuje między innymi w przepisach o finansach publicznych, przedsiębiorstwach państwowych, funduszach ochrony środowiska, gospodarce wodnej, ośrodkach prowadzących określoną działalność publiczną, instytucjach oraz spółkach wodnych. W praktyce określa sposób finansowania zadań, zakres odpowiedzialności organów oraz wymagania dotyczące dokumentowania i kontroli przepływów finansowych.