Gleby pochodzenia organicznego

Pojęcie „gleby pochodzenia organicznego” oznacza w ustawie „Ochrona gruntów rolnych i leśnych” szczególną kategorię gleb, których powstanie wiąże się z udziałem materii organicznej oraz z warunkami nadmiernego uwilgotnienia. Chodzi więc o gleby kształtujące się w środowisku, w którym duża ilość wody wpływa na gromadzenie i przemiany substancji organicznych. Ustawowa definicja wskazuje przy tym dwa rodzaje takich gleb: gleby torfowe oraz gleby murszowe.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• organiczne pochodzenie, czyli udział materii organicznej w procesie powstawania gleby,
• nadmierne uwilgotnienie, a więc warunki wodne wyraźnie wpływające na jej właściwości i genezę,
• przynależność do grupy gleb torfowych albo murszowych.

Nie każda gleba zawierająca składniki organiczne będzie zatem glebą pochodzenia organicznego w rozumieniu tego przepisu. Istotne jest łączne ujęcie jej genezy, związku z nadmierną ilością wody oraz zakwalifikowanie do jednego z dwóch wskazanych typów. Pojęcie odnosi się przede wszystkim do właściwości i sposobu powstania gleby, a nie do sposobu jej aktualnego użytkowania.

W ustawie definicja służy uporządkowaniu terminologii dotyczącej ochrony gruntów rolnych i leśnych. Dzięki niej można jednolicie określić, jakie grunty należą do tej kategorii, niezależnie od potocznego znaczenia określeń „torfowe” i „murszowe”. Ma to znaczenie praktyczne przy opisie i klasyfikowaniu gruntów oraz przy stosowaniu przepisów ustawy, które posługują się kategoriami gleb i gruntów wymagających szczególnego uwzględnienia ich właściwości. Rozpoznanie gleby jako pochodzenia organicznego pozwala odróżnić ją od gleb powstałych głównie z materiału mineralnego i właściwie ustalić, czy dana nieruchomość mieści się w zakresie pojęć używanych przez ustawę.