Gleby pochodzenia mineralnego

„Gleby pochodzenia mineralnego” to pojęcie używane w ustawie „Ochrona gruntów rolnych i leśnych” do wyodrębnienia określonej grupy gleb na potrzeby stosowania jej przepisów. W ujęciu ustawowym nie zostało ono opisane przez wskazanie właściwości fizycznych, chemicznych ani sposobu powstania gleby. Ustawa posługuje się kryterium rozłącznym: do tej kategorii należą wszystkie gleby, które nie zostały zaliczone do grupy wskazanej w art. 4 pkt 8.

Oznacza to, że znaczenie tego hasła wynika przede wszystkim z porównania dwóch kategorii określonych w tym samym przepisie. Aby zakwalifikować daną glebę jako glebę pochodzenia mineralnego w rozumieniu ustawy, trzeba ustalić, czy nie mieści się ona w zakresie pojęcia wymienionego w pkt 8. Jeżeli nie, zostaje objęta kategorią gleb pochodzenia mineralnego. Jest to więc definicja oparta na wyłączeniu, a nie na zamkniętym katalogu cech lub rodzajów gleb.

Elementy tego pojęcia:

• przedmiotem kwalifikacji jest gleba,
• decydujące jest jej niezaliczenie do kategorii określonej w art. 4 pkt 8,
• ustalenie ma znaczenie w ramach systematyki przyjętej przez ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

W praktyce pojęcie służy do przyporządkowania gruntu do właściwej kategorii ustawowej. Taka kwalifikacja może być potrzebna przy odczytywaniu przepisów dotyczących ochrony gruntów, ponieważ ustawa może różnicować sposób stosowania określonych regulacji zależnie od rodzaju gleby. Samo potoczne rozumienie określenia „mineralne” nie powinno zastępować definicji ustawowej. Na gruncie tej ustawy najważniejsze jest bowiem nie to, jakie cechy przypisuje się glebie w języku ogólnym, lecz to, czy została ona objęta kategorią wskazaną w pkt 8. Hasło ma zatem charakter porządkujący i pozwala ustalić zakres zastosowania przepisów odnoszących się do gleb innych niż wyraźnie wyodrębnione w ustawie.