Giełdowa izba rozrachunkowa

Giełdowa izba rozrachunkowa to zorganizowane zaplecze służące rozliczaniu transakcji giełdowych. Pojęcie to, zdefiniowane w ustawie „Giełdy towarowe.”, obejmuje nie tylko ludzi, lecz także urządzenia i środki techniczne, które wspólnie umożliwiają realizację określonego celu.

Istotą tego pojęcia są trzy elementy:

• zespół osób, czyli osoby wykonujące czynności związane z organizacją i prowadzeniem rozliczeń;
• urządzenia oraz środki techniczne, a więc materialne i techniczne zaplecze potrzebne do obsługi tego procesu;
• cel utworzenia, którym jest organizowanie i prowadzenie rozliczeń transakcji giełdowych.

Definicja wskazuje zatem, że izba rozrachunkowa nie jest rozumiana wyłącznie jako instytucja albo grupa osób. Jest całością, w której czynnik ludzki współdziała z odpowiednim wyposażeniem i rozwiązaniami technicznymi. Wszystkie te elementy muszą być powiązane ze sobą funkcjonalnie i służyć rozliczeniom transakcji zawieranych na giełdzie.

W praktyce znaczenie giełdowej izby rozrachunkowej polega na zapewnieniu zorganizowanego zaplecza dla etapu następującego po zawarciu transakcji. Dzięki istnieniu takiej struktury rozliczenia mogą być prowadzone w sposób uporządkowany i przy wykorzystaniu jednolitych rozwiązań organizacyjnych oraz technicznych. Definicja nie opisuje szczegółowych czynności wykonywanych w ramach rozliczeń ani nie określa ich przebiegu. Przesądza natomiast, że do uznania danej struktury za giełdową izbę rozrachunkową konieczne jest jej ukierunkowanie na organizację i prowadzenie rozliczeń transakcji giełdowych.

W ustawie pojęcie to wyznacza więc nazwę dla określonego rodzaju zaplecza rozrachunkowego związanego z obrotem giełdowym. Pozwala odróżnić samą sferę zawierania transakcji od zorganizowanej struktury, która zajmuje się ich rozliczaniem.