Gatunek o znaczeniu priorytetowym

Gatunek o znaczeniu priorytetowym to szczególna kategoria gatunku zagrożonego, wyróżniona ze względu na odpowiedzialność, jaką za jego zachowanie ponoszą państwa członkowskie Unii Europejskiej. W rozumieniu ustawy „Ochrona przyrody” nie wystarcza samo zagrożenie gatunku. Muszą być spełnione łącznie dwa elementy: gatunek musi być zagrożony, a jego naturalny zasięg, czyli obszar, na którym występuje w warunkach naturalnych, musi mieścić się w istotnym zakresie na terytoriach państw członkowskich. To właśnie położenie i wielkość tego zasięgu uzasadniają uznanie, że Wspólnota ponosi wobec gatunku szczególną odpowiedzialność.

Określenie „priorytetowy” wskazuje więc nie tylko na stan zagrożenia, lecz także na znaczenie danego gatunku dla wspólnej ochrony przyrody na obszarze Unii Europejskiej. Jest to kwalifikacja prawna, która pozwala odróżnić gatunki wymagające szczególnego uwzględnienia od innych gatunków zagrożonych. Obejmuje ona gatunki, których ochrona nie jest wyłącznie sprawą pojedynczego państwa, ponieważ znaczna część ich naturalnego występowania znajduje się w granicach państw członkowskich.

W praktyce pojęcie służy do wskazania gatunków, którym w stosowaniu przepisów o ochronie przyrody należy przypisać szczególne znaczenie. Może być punktem odniesienia przy ustalaniu zakresu ochrony, planowaniu działań ochronnych oraz ocenie, jakie znaczenie ma zachowanie określonego gatunku dla wspólnego dziedzictwa przyrodniczego. Sama definicja nie opisuje konkretnych zakazów ani procedur, lecz wyznacza kategorię gatunków, wobec których ustawa przewiduje lub może przewidywać bardziej priorytetowe podejście. Aby prawidłowo zastosować to pojęcie, trzeba każdorazowo ocenić zarówno zagrożenie gatunku, jak i jego naturalny zasięg na terytorium państw członkowskich.