Fuzja protoplastów

Fuzja protoplastów to proces biologiczny polegający na połączeniu co najmniej dwóch protoplastów, czyli komórek pozbawionych ściany komórkowej, w jedną wspólną strukturę określaną jako protoplast mieszańcowy. Istotą tego pojęcia jest rzeczywiste połączenie kilku odrębnych protoplastów, a nie samo ich sąsiadowanie, kontaktowanie lub równoczesne występowanie w jednej hodowli.

Z definicji wynikają trzy podstawowe elementy:

• proces musi prowadzić do połączenia protoplastów,
• uczestniczyć w nim muszą co najmniej dwa protoplasty,
• rezultatem powinien być jeden protoplast mieszańcowy.

Liczba łączących się protoplastów może być większa, ponieważ ustawowe minimum obejmuje dwie takie struktury. O zakwalifikowaniu danego działania jako fuzji decyduje więc jego skutek w postaci utworzenia jednego połączonego protoplastu. Samo pobudzenie komórek do kontaktu albo przeprowadzenie czynności przygotowawczych nie wystarcza, jeżeli nie dochodzi do ich połączenia.

Pojęcie ma znaczenie w ustawie „Mikroorganizmy i organizmy genetycznie zmodyfikowane”, ponieważ porządkuje opis procesów wykorzystywanych w pracy z materiałem komórkowym i pozwala odróżnić fuzję protoplastów od innych sposobów oddziaływania na komórki. Ustawowa definicja wskazuje, jaki rezultat musi wystąpić, aby można było posługiwać się tym terminem w ramach regulacji dotyczącej mikroorganizmów i organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Nie przesądza natomiast sama przez się, że każdy taki proces prowadzi do powstania organizmu genetycznie zmodyfikowanego.

W praktyce fuzja protoplastów jest techniką umożliwiającą łączenie cech lub materiału komórkowego pochodzącego z różnych protoplastów. Powstały protoplast mieszańcowy może następnie stanowić przedmiot dalszych czynności laboratoryjnych. Z punktu widzenia języka ustawy najważniejsze pozostaje jednak nie to, jakie właściwości będzie miał późniejszy organizm, lecz to, że co najmniej dwa protoplasty zostały połączone w jeden protoplast mieszańcowy.