Art. 23 ustawy o finansach publicznych wprowadza instytucję gospodarki budżetowej jako jednostkę sektora finansów publicznych, której celem jest realizacja zadań publicznych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego przepisu.

#### 1. Definicja i cel instytucji gospodarki budżetowej

Instytucja gospodarki budżetowej jest jednostką sektora finansów publicznych, co oznacza, że jej działalność jest ściśle związana z realizacją zadań publicznych. Kluczowym elementem tej definicji jest odpłatność za wykonywane zadania oraz samofinansowanie, czyli pokrywanie kosztów działalności oraz zobowiązań z uzyskiwanych przychodów. Taka konstrukcja ma na celu zapewnienie efektywności i samodzielności finansowej tych jednostek.

#### 2. Tworzenie instytucji gospodarki budżetowej

Instytucja gospodarki budżetowej może być tworzona przez:
- Ministra lub Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, za zgodą Rady Ministrów, udzieloną na jego wniosek.
- Organ lub kierownika jednostki, o których mowa w art. 139 ust. 2, jako organu wykonującego funkcje organu założycielskiego.

W pierwszym przypadku, proces tworzenia wymaga zgody Rady Ministrów, co wprowadza dodatkowy poziom kontroli i zapewnia, że tworzenie nowych jednostek jest zgodne z polityką rządu. W drugim przypadku, organ lub kierownik jednostki ma obowiązek poinformować Prezesa Rady Ministrów o utworzeniu instytucji gospodarki budżetowej, co zapewnia przejrzystość i nadzór nad procesem tworzenia tych jednostek.

#### 3. Wniosek o utworzenie instytucji gospodarki budżetowej

Wniosek, który składa minister lub Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, musi zawierać:
- Określenie organu administracji rządowej wykonującego funkcje organu założycielskiego.
- Przedmiot działalności podstawowej.
- Źródła przychodów.
- Przeznaczenie zysku.

Te elementy wniosku mają na celu zapewnienie jasności i przejrzystości w zakresie funkcjonowania nowo tworzonej jednostki. Określenie źródeł przychodów i przeznaczenia zysku jest szczególnie istotne, ponieważ wpływa na stabilność finansową i efektywność działania instytucji gospodarki budżetowej.

#### 4. Osobowość prawna

Instytucja gospodarki budżetowej uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Uzyskanie osobowości prawnej jest kluczowe, ponieważ umożliwia jednostce samodzielne funkcjonowanie, zawieranie umów, zaciąganie zobowiązań oraz prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z przepisami prawa.

### Podsumowanie

Art. 23 ustawy o finansach publicznych wprowadza instytucję gospodarki budżetowej jako jednostkę sektora finansów publicznych, która działa na zasadach samofinansowania. Proces tworzenia tych jednostek jest ściśle regulowany i wymaga zgody odpowiednich organów, co zapewnia kontrolę i przejrzystość. Uzyskanie osobowości prawnej przez wpis do KRS umożliwia instytucji samodzielne funkcjonowanie i realizację zadań publicznych.

o finansach publicznych

Art. 25 ustawy o finansach publicznych reguluje procedurę likwidacji instytucji gospodarki budżetowej oraz przejęcie jej mienia, należności i zobowiązań. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia płynności i ciągłości funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych w przypadku likwidacji lub przekształcenia instytucji gospodarki budżetowej.

#### 1. Likwidacja instytucji gospodarki budżetowej

Pierwsza część przepisu wskazuje, że organ wykonujący funkcje organu założycielskiego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, określa przeznaczenie mienia likwidowanej instytucji gospodarki budżetowej. Jest to istotne, ponieważ zapewnia, że mienie publiczne nie zostanie zmarnowane, lecz zostanie odpowiednio zagospodarowane zgodnie z interesem publicznym.

#### 2. Przejęcie należności i zobowiązań

Druga część przepisu stanowi, że należności i zobowiązania likwidowanej instytucji gospodarki budżetowej przejmuje organ wykonujący funkcje organu założycielskiego. Oznacza to, że odpowiedzialność za zobowiązania finansowe oraz prawo do należności przechodzi na ten organ, co zapewnia ciągłość zobowiązań finansowych i administracyjnych.

#### 3. Przekształcenie instytucji gospodarki budżetowej

W przypadku, gdy likwidacja instytucji gospodarki budżetowej ma na celu jej przekształcenie w inną formę organizacyjno-prawną, należności i zobowiązania przejmuje nowo utworzona jednostka. Jest to mechanizm, który umożliwia płynne przejście z jednej formy organizacyjnej do innej, bez zakłóceń w realizacji zobowiązań i praw.

#### 4. Łączenie instytucji gospodarki budżetowej

Ostatnia część przepisu odnosi się do sytuacji łączenia instytucji gospodarki budżetowej. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że w przypadku łączenia instytucji gospodarki budżetowej, należności i zobowiązania są przejmowane przez nowo utworzoną jednostkę lub jednostkę przejmującą. Zapewnia to, że proces łączenia nie prowadzi do utraty kontroli nad zobowiązaniami i należnościami.

#### Podsumowanie

Art. 25 ustawy o finansach publicznych jest kluczowym przepisem zapewniającym płynność i ciągłość funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych w przypadku likwidacji, przekształcenia lub łączenia instytucji gospodarki budżetowej. Przepis ten reguluje przejęcie mienia, należności i zobowiązań, co jest niezbędne dla zachowania stabilności finansowej i administracyjnej jednostek publicznych. W praktyce, odpowiednie stosowanie tego przepisu wymaga ścisłej współpracy między organami założycielskimi a ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, aby zapewnić, że mienie publiczne jest odpowiednio zarządzane i wykorzystywane zgodnie z interesem publicznym.

Funkcja założycielska

Funkcja założycielska w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy