#### Wprowadzenie

Art. 5 ustawy o finansach publicznych definiuje pojęcie środków publicznych oraz szczegółowo klasyfikuje ich źródła. Jest to kluczowy przepis dla zrozumienia struktury finansów publicznych w Polsce, ponieważ określa, jakie zasoby finansowe są uznawane za środki publiczne i jakie są ich główne źródła.

#### Analiza przepisu

1. **Środki publiczne**:
   - **Dochody publiczne**: Są to wszelkie wpływy finansowe, które państwo oraz jednostki samorządu terytorialnego uzyskują z różnych źródeł, w tym z podatków, opłat, składek oraz innych danin publicznych.
   - **Środki z budżetu Unii Europejskiej oraz EFTA**: Obejmują fundusze strukturalne, Fundusz Spójności, oraz inne programy pomocowe, które nie podlegają zwrotowi.
   - **Środki z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju**: Odwołanie do art. 3b tej ustawy wskazuje na specyficzne fundusze przeznaczone na realizację polityki rozwoju.
   - **Środki określone w art. 202 ust. 4**: Przepis ten odnosi się do szczególnych przypadków finansowania, które są określone w innych ustawach.
   - **Środki ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi**: Obejmuje to wszelkie inne fundusze, które nie są wymienione w pkt 2, ale również nie podlegają zwrotowi.
   - **Przychody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego**: Obejmują one wpływy ze sprzedaży papierów wartościowych, prywatyzacji majątku, spłat pożyczek i kredytów, otrzymanych pożyczek i kredytów oraz innych operacji finansowych.
   - **Przychody jednostek sektora finansów publicznych**: Są to wpływy z działalności prowadzonej przez te jednostki oraz inne źródła.

2. **Dochody publiczne**:
   - **Daniny publiczne**: Obejmują podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysków przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne wynikające z odrębnych ustaw.
   - **Inne dochody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego**: Są to wpływy należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych.
   - **Wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług**: Dotyczy to jednostek sektora finansów publicznych.
   - **Dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych**: Obejmują wpływy z umów najmu, dzierżawy, odsetki od środków na rachunkach bankowych, odsetki od udzielonych pożyczek i posiadanych papierów wartościowych, dywidendy, spadki, zapisy, darowizny, odszkodowania, kwoty z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji oraz dochody ze sprzedaży majątku.

3. **Środki z funduszy unijnych i międzynarodowych**:
   - **Fundusze strukturalne i inne programy UE**: Obejmują środki z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury.
   - **Środki z EFTA**: Obejmują niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA, takie jak Norweski Mechanizm Finansowy, Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarsko-Polski Program Współpracy.
   - **Programy przedakcesyjne i inne programy UE**: Obejmują środki na realizację programów przedakcesyjnych, Programu Środki Przejściowe, wspólnej polityki rolnej, programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz innych programów określonych w rozporządzeniach UE.

4. **Uprawnienia Rady Ministrów**:
   - Rada Ministrów ma prawo określić, w drodze rozporządzenia, środki publiczne niezaliczane do środków wymienionych w ust. 3 pkt 5c i 6 oraz termin ich wydatkowania, uwzględniając źródło ich pochodzenia, przeznaczenie oraz beneficjentów tych środków.

#### Wnioski

Art. 5 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie definiuje, co stanowi środki publiczne, oraz klasyfikuje ich źródła. Jest to fundamentalny przepis dla zarządzania finansami publicznymi, ponieważ określa ramy prawne dla gromadzenia i wydatkowania środków publicznych. Przepis ten jest również istotny z punktu widzenia transparentności i odpowiedzialności finansowej jednostek sektora publicznego.

o finansach publicznych

Przepis wskazuje instytucje odpowiedzialne za kontrolę programów i projektów, które są współfinansowane z funduszy strukturalnych albo z Funduszu Spójności. Oznacza to, że właśnie podmioty wymienione w odesłanym przepisie sprawdzają takie programy i projekty. Sama regulacja nie opisuje sposobu, zakresu ani skutków kontroli. Rozstrzyga jedynie, którym instytucjom powierzono wykonywanie tego zadania.

o Narodowym Planie Rozwoju

Przepis wskazuje, że minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego ma obowiązek uregulować w rozporządzeniu sposób przeprowadzania kontroli wymienionych w art. 52 i 53. Rozporządzenie ma określać tryb takich kontroli, czyli zasady i przebieg ich prowadzenia. Celem tych regulacji powinno być zapewnienie, aby środki pochodzące z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności były wydatkowane prawidłowo. Sam przepis nie opisuje szczegółowych czynności kontrolnych, lecz przekazuje ich ustalenie ministrowi.

Przepis określa zakres rozporządzenia. Chodzi o zasady przeprowadzania kontroli projektów i programów, które są współfinansowane z funduszy strukturalnych albo z Funduszu Spójności. Kontrola dotyczy przedsięwzięć realizowanych przez instytucje zarządzające lub wykonywanych na ich zlecenie. Rozporządzenie obejmuje więc zarówno projekty, jak i programy prowadzone bezpośrednio przez te instytucje albo realizowane na ich zlecenie.

Fundusz strukturalny

Fundusz strukturalny w przepisach

o finansach publicznych1 przepis

o Narodowym Planie Rozwoju2 przepisy

w sprawie trybu kontroli realizacji projektów i programów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności1 przepis