Art. 190 ustawy o finansach publicznych reguluje zasady rozliczania wydatków kwalifikowalnych przez jednostki sektora finansów publicznych, które są beneficjentami projektów finansowanych ze środków europejskich. Przepis ten odnosi się do dwóch różnych sposobów rozliczania wydatków kwalifikowalnych, zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

#### 1. Wydatek kwalifikowalny rozliczany zgodnie z art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013

Wydatki kwalifikowalne rozliczane w sposób określony w art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1303/2013, czyli na podstawie rzeczywiście poniesionych kosztów, muszą być ujęte we wniosku o płatność przekazywanym właściwej instytucji w terminie do 3 miesięcy od ostatniego dnia miesiąca, w którym wydatek został poniesiony. Przepis ten ma na celu zapewnienie terminowego i dokładnego rozliczania środków, co jest kluczowe dla transparentności i efektywności zarządzania funduszami europejskimi.

#### 2. Wydatek kwalifikowalny rozliczany zgodnie z art. 67 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia nr 1303/2013

W przypadku wydatków kwalifikowalnych rozliczanych w sposób określony w art. 67 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia nr 1303/2013, czyli na podstawie uproszczonych metod rozliczania kosztów (np. ryczałtów, stawek jednostkowych, finansowania opartego na wynikach), wydatek powinien zostać ujęty we wniosku o płatność po spełnieniu warunków określonych w umowie lub decyzji o dofinansowaniu. W każdym przypadku, wydatki te muszą być ujęte najpóźniej we wniosku o płatność końcową. Taki sposób rozliczania ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych i zmniejszenie obciążeń biurokratycznych dla beneficjentów.

#### Znaczenie praktyczne

Przepis ten jest kluczowy dla jednostek sektora finansów publicznych, które są beneficjentami funduszy europejskich. Określa on jasne terminy i zasady rozliczania wydatków, co jest niezbędne dla prawidłowego zarządzania projektami finansowanymi ze środków UE. Przestrzeganie tych zasad jest istotne nie tylko z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa, ale również dla zapewnienia płynności finansowej projektów oraz uniknięcia potencjalnych sankcji finansowych za nieterminowe lub nieprawidłowe rozliczenia.

#### Podsumowanie

Art. 190 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące rozliczania wydatków kwalifikowalnych przez jednostki sektora finansów publicznych, będące beneficjentami projektów finansowanych ze środków europejskich. Przepis ten różnicuje zasady rozliczania w zależności od metody rozliczania kosztów, co ma na celu zapewnienie efektywnego i transparentnego zarządzania funduszami europejskimi.

o finansach publicznych

#### Wprowadzenie

Art. 5 ustawy o finansach publicznych definiuje pojęcie środków publicznych oraz szczegółowo klasyfikuje ich źródła. Jest to kluczowy przepis dla zrozumienia struktury finansów publicznych w Polsce, ponieważ określa, jakie zasoby finansowe są uznawane za środki publiczne i jakie są ich główne źródła.

#### Analiza przepisu

1. **Środki publiczne**:
   - **Dochody publiczne**: Są to wszelkie wpływy finansowe, które państwo oraz jednostki samorządu terytorialnego uzyskują z różnych źródeł, w tym z podatków, opłat, składek oraz innych danin publicznych.
   - **Środki z budżetu Unii Europejskiej oraz EFTA**: Obejmują fundusze strukturalne, Fundusz Spójności, oraz inne programy pomocowe, które nie podlegają zwrotowi.
   - **Środki z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju**: Odwołanie do art. 3b tej ustawy wskazuje na specyficzne fundusze przeznaczone na realizację polityki rozwoju.
   - **Środki określone w art. 202 ust. 4**: Przepis ten odnosi się do szczególnych przypadków finansowania, które są określone w innych ustawach.
   - **Środki ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi**: Obejmuje to wszelkie inne fundusze, które nie są wymienione w pkt 2, ale również nie podlegają zwrotowi.
   - **Przychody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego**: Obejmują one wpływy ze sprzedaży papierów wartościowych, prywatyzacji majątku, spłat pożyczek i kredytów, otrzymanych pożyczek i kredytów oraz innych operacji finansowych.
   - **Przychody jednostek sektora finansów publicznych**: Są to wpływy z działalności prowadzonej przez te jednostki oraz inne źródła.

2. **Dochody publiczne**:
   - **Daniny publiczne**: Obejmują podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysków przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne wynikające z odrębnych ustaw.
   - **Inne dochody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego**: Są to wpływy należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych.
   - **Wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług**: Dotyczy to jednostek sektora finansów publicznych.
   - **Dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych**: Obejmują wpływy z umów najmu, dzierżawy, odsetki od środków na rachunkach bankowych, odsetki od udzielonych pożyczek i posiadanych papierów wartościowych, dywidendy, spadki, zapisy, darowizny, odszkodowania, kwoty z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji oraz dochody ze sprzedaży majątku.

3. **Środki z funduszy unijnych i międzynarodowych**:
   - **Fundusze strukturalne i inne programy UE**: Obejmują środki z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury.
   - **Środki z EFTA**: Obejmują niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA, takie jak Norweski Mechanizm Finansowy, Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarsko-Polski Program Współpracy.
   - **Programy przedakcesyjne i inne programy UE**: Obejmują środki na realizację programów przedakcesyjnych, Programu Środki Przejściowe, wspólnej polityki rolnej, programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz innych programów określonych w rozporządzeniach UE.

4. **Uprawnienia Rady Ministrów**:
   - Rada Ministrów ma prawo określić, w drodze rozporządzenia, środki publiczne niezaliczane do środków wymienionych w ust. 3 pkt 5c i 6 oraz termin ich wydatkowania, uwzględniając źródło ich pochodzenia, przeznaczenie oraz beneficjentów tych środków.

#### Wnioski

Art. 5 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie definiuje, co stanowi środki publiczne, oraz klasyfikuje ich źródła. Jest to fundamentalny przepis dla zarządzania finansami publicznymi, ponieważ określa ramy prawne dla gromadzenia i wydatkowania środków publicznych. Przepis ten jest również istotny z punktu widzenia transparentności i odpowiedzialności finansowej jednostek sektora publicznego.

Art. 66a ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie przedawnienia zobowiązań do zwrotu środków finansowych, które zostały przyznane w ramach różnych funduszy unijnych. Przepis ten jest kluczowy dla beneficjentów środków unijnych, jak również dla organów administracji publicznej odpowiedzialnych za zarządzanie tymi funduszami.

#### Przedawnienie zobowiązań

Zgodnie z art. 66a, zobowiązanie do zwrotu środków przedawnia się z upływem 5 lat. Termin ten liczy się od dnia, w którym decyzja o zwrocie środków stała się ostateczna, albo od dnia wypłaty salda końcowego, w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później.

#### Decyzje administracyjne

Przepis odnosi się do dwóch rodzajów decyzji administracyjnych:
1. Decyzji, o której mowa w art. 189 ust. 3b ustawy o finansach publicznych.
2. Decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 tej samej ustawy.

Obie te decyzje dotyczą sytuacji, w których beneficjent środków unijnych jest zobowiązany do ich zwrotu z powodu nieprawidłowości w ich wykorzystaniu.

#### Wypłata salda

Przepis odnosi się również do wypłaty salda końcowego, o którym mowa w różnych rozporządzeniach unijnych, w tym:
- Art. 100 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060.
- Art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.
- Art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006.
- Art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

Wypłata salda końcowego jest momentem, od którego liczy się termin przedawnienia, jeżeli nastąpi później niż ostateczność decyzji administracyjnej.

#### Przepisy odpowiednie

Art. 66a ust. 2 stanowi, że przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Oznacza to, że zasady przedawnienia określone w ust. 1 mają zastosowanie również do innych środków finansowych, które są wymienione w art. 5 ust. 3 pkt 2.

### Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne zarówno dla beneficjentów środków unijnych, jak i dla organów administracji publicznej. Dla beneficjentów oznacza to, że po upływie 5 lat od określonych zdarzeń nie będą już zobowiązani do zwrotu środków. Dla organów administracji publicznej przepis ten wyznacza ramy czasowe, w których mogą dochodzić zwrotu środków.

### Podsumowanie

Art. 66a ustawy o finansach publicznych wprowadza jasne zasady dotyczące przedawnienia zobowiązań do zwrotu środków unijnych. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia pewności prawnej zarówno dla beneficjentów, jak i dla organów administracji publicznej. Warto zwrócić uwagę na różne momenty, od których liczy się termin przedawnienia, co może mieć istotne znaczenie w praktyce.

Przepis wskazuje instytucje odpowiedzialne za kontrolę programów i projektów, które są współfinansowane z funduszy strukturalnych albo z Funduszu Spójności. Oznacza to, że właśnie podmioty wymienione w odesłanym przepisie sprawdzają takie programy i projekty. Sama regulacja nie opisuje sposobu, zakresu ani skutków kontroli. Rozstrzyga jedynie, którym instytucjom powierzono wykonywanie tego zadania.

o Narodowym Planie Rozwoju

Przepis wskazuje, że minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego ma obowiązek uregulować w rozporządzeniu sposób przeprowadzania kontroli wymienionych w art. 52 i 53. Rozporządzenie ma określać tryb takich kontroli, czyli zasady i przebieg ich prowadzenia. Celem tych regulacji powinno być zapewnienie, aby środki pochodzące z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności były wydatkowane prawidłowo. Sam przepis nie opisuje szczegółowych czynności kontrolnych, lecz przekazuje ich ustalenie ministrowi.

Fundusz Spójności

Fundusz Spójności w przepisach

o finansach publicznych3 przepisy

o Narodowym Planie Rozwoju2 przepisy

Prawo wodne1 przepis