Format otwarty

Format otwarty to sposób zapisu pliku, który ułatwia korzystanie z zawartych w nim informacji niezależnie od używanego systemu. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Otwarte dane i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego” i służy określeniu takich formatów, w których dane mogą być udostępniane z myślą o ich dalszym wykorzystaniu.

Aby format można było uznać za otwarty, powinien spełniać łącznie dwa podstawowe warunki:

• być niezależny od systemu, czyli nie wymagać korzystania z jednego konkretnego środowiska, rozwiązania lub narzędzia do odczytania i wykorzystania pliku;
• być udostępniany bez ograniczeń, które utrudniałyby ponowne wykorzystywanie zawartych w nim informacji.

Pierwszy element odnosi się do dostępności technicznej. Plik zapisany w formacie otwartym powinien być możliwy do wykorzystania w różnych systemach, a nie tylko w jednym, określonym programie lub na jednym rodzaju urządzenia. Zmniejsza to ryzyko, że odbiorca nie będzie mógł odczytać danych albo będzie musiał korzystać z określonego rozwiązania, aby je przetworzyć.

Drugi element dotyczy warunków udostępnienia. Nie chodzi o to, aby całkowicie wyeliminować każdy warunek związany z użyciem pliku, lecz o to, aby nie występowały takie ograniczenia, które w praktyce blokują albo znacząco utrudniają dalsze korzystanie z informacji. Format otwarty powinien więc wspierać swobodny dostęp do danych i możliwość ich ponownego wykorzystania.

W praktyce znaczenie formatu otwartego polega na tym, że informacje sektora publicznego mogą być łatwiej odczytywane, kopiowane, analizowane, łączone z innymi danymi i wykorzystywane w nowych celach. Ograniczenie zależności od konkretnego systemu zwiększa dostępność danych dla różnych odbiorców, a brak przeszkód utrudniających ponowne wykorzystywanie pozwala efektywniej korzystać z informacji już udostępnionych. Ocena, czy dany sposób zapisu spełnia te cechy, wymaga uwzględnienia zarówno jego właściwości technicznych, jak i warunków, na jakich plik jest udostępniany.