Art. 38a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza obowiązek sporządzania audytu krajobrazowego dla obszaru województwa nie rzadziej niż raz na 20 lat. Przepis ten ma na celu systematyczną ocenę i ochronę krajobrazów, które są istotnym elementem dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Polski.

#### 1. Cel audytu krajobrazowego

Audyt krajobrazowy ma na celu:
- Identyfikację krajobrazów występujących na obszarze województwa.
- Określenie cech charakterystycznych tych krajobrazów.
- Dokonanie oceny ich wartości.

#### 2. Zakres audytu krajobrazowego

Audyt krajobrazowy obejmuje:
- Określenie krajobrazów występujących na obszarze województwa oraz lokalizację krajobrazów priorytetowych.
- Wskazanie lokalizacji i granic parków kulturowych, parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu, obiektów na listach Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz obszarów Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (MaB).
- Wskazanie zagrożeń dla możliwości zachowania wartości krajobrazów oraz rekomendacje dotyczące ich kształtowania i ochrony.

#### 3. Rekomendacje i wnioski

Rekomendacje i wnioski zawarte w audycie krajobrazowym powinny:
- Nie być sprzeczne z celami i sposobami ochrony obszarów i obiektów określonymi na podstawie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
- Wskazywać obszary, które powinny zostać objęte formami ochrony przyrody, oraz lokalne formy architektoniczne zabudowy w obrębie krajobrazów priorytetowych.

#### 4. Analiza zasadności dalszej ochrony

Audyt krajobrazowy może wskazywać obszary objęte formami ochrony przyrody, które ze względu na znaczący spadek wartości krajobrazu wymagają pogłębionej analizy zasadności ich dalszej ochrony.

#### 5. Rozporządzenie Rady Ministrów

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
- Klasyfikację krajobrazów, sposób oceny zidentyfikowanych krajobrazów oraz wskazywania krajobrazów priorytetowych.
- Sposób uwzględnienia w audycie krajobrazowym obiektów wpisanych na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, obszarów Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO (MaB), parków narodowych, rezerwatów i innych form ochrony przyrody.
- Szczegółowy zakres i metodologię audytu krajobrazowego.

#### 6. Znaczenie przepisu

Art. 38a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest kluczowym narzędziem w zarządzaniu i ochronie krajobrazów na poziomie województwa. Regularne przeprowadzanie audytów krajobrazowych pozwala na bieżąco monitorować stan krajobrazów, identyfikować zagrożenia oraz podejmować odpowiednie działania ochronne. Przepis ten podkreśla również znaczenie krajobrazów jako elementu tożsamości narodowej i dziedzictwa kulturowego, co jest istotne z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.

#### 7. Wnioski

Wprowadzenie obowiązku sporządzania audytów krajobrazowych jest krokiem w kierunku bardziej świadomego i zrównoważonego zarządzania przestrzenią. Przepis ten wymaga jednak odpowiedniego wdrożenia i monitorowania, aby zapewnić jego skuteczność i zgodność z celami ochrony przyrody oraz dziedzictwa kulturowego.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

#### 1. Wprowadzenie
Art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie związane ze zmianą zagospodarowania terenu oraz zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten jest kluczowy dla inwestorów oraz właścicieli nieruchomości, którzy planują zmiany w użytkowaniu swoich terenów lub obiektów budowlanych.

#### 2. Zasada ogólna
Zgodnie z ust. 1, zmiana zagospodarowania terenu oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warto zaznaczyć, że art. 50 ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna z przepisami odrębnymi, w tym z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, ochrony zabytków oraz innymi regulacjami prawnymi.

#### 3. Wyjątki od zasady ogólnej
Ust. 2 wprowadza wyjątek od zasady ogólnej, stanowiąc, że do jednorazowej, trwającej do roku, zmiany zagospodarowania terenu lub zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, przepis ust. 1 nie ma zastosowania. Oznacza to, że krótkotrwałe zmiany użytkowania nie wymagają uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

#### 4. Specjalne przypadki
Ust. 2a i 2b precyzują dodatkowe wyjątki dotyczące obiektów budowlanych wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 4-6, 8-12, 17, 21-28 i 30 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W tych przypadkach zmiana zagospodarowania terenu nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże, przepis ust. 2a nie ma zastosowania do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków, położonych na obszarach chronionych, takich jak parki narodowe, rezerwaty, obszary Natura 2000 oraz inne formy ochrony przyrody.

#### 5. Sankcje za naruszenie przepisów
Ust. 3 przewiduje sankcje za naruszenie przepisów dotyczących zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania wymaganej decyzji. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu oraz wyznaczyć termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Alternatywnie, może również nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu.

#### 6. Podsumowanie
Art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące zmiany zagospodarowania terenu oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten, poprzez wprowadzenie wyjątków oraz sankcji, ma na celu zapewnienie zgodności działań inwestorów i właścicieli nieruchomości z obowiązującymi przepisami prawa oraz ochronę interesów publicznych, w tym ochrony środowiska i dziedzictwa kulturowego.

Art. 101p Prawa ochrony środowiska stanowi kluczowy element regulacji dotyczących oceny zagrożeń związanych z zanieczyszczeniem środowiska. Przepis ten określa kryteria, które należy uwzględnić przy ocenie występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, oraz procedury związane z ewentualnym zwolnieniem z obowiązku przeprowadzenia remediacji.

#### 1. Kryteria oceny zagrożenia

Przepis wskazuje na kilka istotnych czynników, które muszą być brane pod uwagę przy ocenie zagrożenia:

- **Postać chemiczna i biodostępność zanieczyszczenia**: Właściwości chemiczne substancji oraz jej biodostępność mogą znacząco wpływać na stopień zagrożenia. Substancje łatwo przyswajalne przez organizmy żywe mogą stanowić większe ryzyko.

- **Możliwość rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia**: Ocena powinna uwzględniać potencjalne drogi, jakimi zanieczyszczenie może się przemieszczać, co jest kluczowe dla zrozumienia jego wpływu na szerszy obszar.

- **Potencjalne drogi narażenia**: Analiza powinna obejmować różne drogi, przez które ludzie i środowisko mogą być narażeni na zanieczyszczenia, w tym właściwości gleby, ukształtowanie terenu, budowę geologiczną i warunki hydrogeologiczne.

- **Środowisko i ludzie narażeni na zanieczyszczenie**: Należy uwzględnić, kto i co może ucierpieć w wyniku zanieczyszczenia, w tym szczególnie wrażliwe grupy ludności oraz cenne elementy środowiska.

- **Charakterystyka terenu**: Występowanie gruntów uprawnych, ogrodów, parków, placów zabaw, terenów sportowych, budynków mieszkalnych i użytkowych, form ochrony przyrody, zasobów wody pitnej i ujęć wody w okolicy zanieczyszczenia jest kluczowe dla oceny ryzyka.

#### 2. Zwolnienie z obowiązku remediacji

Jeżeli ocena wykaże, że nie występuje znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, regionalny dyrektor ochrony środowiska może zwolnić władającego powierzchnią ziemi lub innego sprawcę z obowiązku przeprowadzenia remediacji. Jest to istotne narzędzie, które pozwala na elastyczne podejście do zarządzania zanieczyszczeniami, unikając niepotrzebnych kosztów i działań, gdy zagrożenie jest minimalne.

#### 3. Rozporządzenie wykonawcze

Minister właściwy do spraw klimatu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, może określić w drodze rozporządzenia sposób wykonywania oceny zagrożenia oraz referencyjne metodyki modelowania rozprzestrzeniania substancji. Taka regulacja ma na celu ujednolicenie procedur i zapewnienie spójności oraz wysokiej jakości ocen.

#### Podsumowanie

Art. 101p Prawa ochrony środowiska stanowi kompleksowy przepis, który precyzyjnie określa kryteria oceny zagrożeń związanych z zanieczyszczeniami oraz procedury związane z remediacją. Jego celem jest zapewnienie ochrony zdrowia ludzi i stanu środowiska przy jednoczesnym umożliwieniu racjonalnego zarządzania zasobami i działaniami remediacyjnymi. Przepis ten podkreśla również znaczenie współpracy między różnymi organami administracji publicznej w celu ujednolicenia i skuteczności działań ochronnych.

Forma ochrony

Forma ochrony w przepisach

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym2 przepisy

Prawo ochrony środowiska1 przepis