Ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości)

Ewidencja gruntów i budynków, określana także jako kataster nieruchomości, to w rozumieniu ustawy „Prawo geodezyjne i kartograficzne” uporządkowany system informacji dotyczących nieruchomości i podmiotów związanych z ich władaniem. Nie chodzi więc wyłącznie o spis gruntów, lecz o rozwiązanie, które obejmuje kilka rodzajów danych oraz zapewnia sposób ich stałego prowadzenia.

Podstawowym przedmiotem ewidencji są grunty, budynki i lokale. System gromadzi informacje o tych obiektach, a także o ich właścicielach. Uwzględnia również inne podmioty, które władają tymi składnikami nieruchomości albo nimi gospodarują. Zakres ewidencji obejmuje zatem zarówno same nieruchomości, jak i informacje pozwalające powiązać je z osobami lub podmiotami wykonującymi określone uprawnienia albo faktycznie zajmującymi się danym gruntem, budynkiem czy lokalem.

Istotną cechą tego pojęcia jest ciągłość i uporządkowanie działania systemu. Ewidencja ma zapewniać gromadzenie danych, czyli ich wprowadzanie i przechowywanie, aktualizację, a więc dostosowywanie informacji do zmian, oraz udostępnianie zgromadzonych danych. Wszystkie te czynności powinny być wykonywane w sposób jednolity dla całego kraju. Jednolitość ma znaczenie dla porównywalności informacji i spójnego posługiwania się nimi w obszarze geodezji i gospodarki nieruchomościami.

W ustawie pojęcie to wskazuje na podstawowe narzędzie informacyjne służące porządkowaniu wiedzy o nieruchomościach oraz o podmiotach z nimi związanych. W praktyce ewidencja umożliwia uzyskanie usystematyzowanych informacji potrzebnych do identyfikowania gruntów, budynków i lokali, ustalania ich powiązań z właścicielami oraz innymi podmiotami władającymi lub gospodarującymi tymi obiektami. Jej znaczenie polega nie tylko na przechowywaniu danych, lecz także na ich bieżącym uzupełnianiu i udostępnianiu w jednolitym systemie.