Epidemia

Epidemia to ustawowe określenie sytuacji, w której na określonym obszarze pojawia się wyraźnie więcej zakażeń lub zachorowań na chorobę zakaźną niż we wcześniejszym okresie albo pojawiają się tam zakażenia lub choroby zakaźne, których wcześniej nie odnotowywano. Definicja pochodzi z ustawy „o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi” i służy wskazaniu, kiedy skala albo charakter występowania choroby uzasadnia zastosowanie mechanizmów przewidzianych w tej ustawie.

Pojęcie obejmuje dwie alternatywne sytuacje:

• wyraźny wzrost liczby przypadków, czyli wystąpienie na danym obszarze zakażeń lub zachorowań w liczbie istotnie większej niż w przyjętym wcześniejszym okresie;
• pojawienie się zjawiska dotychczas nieobecnego, czyli wystąpienie zakażeń albo chorób zakaźnych, które wcześniej na tym obszarze nie występowały.

Znaczenie ma więc nie tylko sama liczba przypadków, lecz także jej porównanie z wcześniejszym okresem oraz miejsce występowania. Ocena odnosi się do konkretnego obszaru, dlatego to samo zjawisko może być analizowane w odniesieniu do różnych jego części. W pierwszym wariancie konieczne jest stwierdzenie wyraźnej różnicy względem wcześniejszej sytuacji. Nie każda zmiana liczby zachorowań oznacza zatem epidemię. W drugim wariancie decydujące jest natomiast to, że dane zakażenie lub choroba pojawia się po raz pierwszy na danym obszarze.

W praktyce definicja pozwala odróżnić zwykłe występowanie choroby zakaźnej od sytuacji, która wymaga szczególnej uwagi w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń. Ułatwia określenie, czy doszło do istotnego zwiększenia zagrożenia albo do pojawienia się nowego zagrożenia. Ma znaczenie dla oceny sytuacji epidemiologicznej, organizacji działań ochronnych oraz stosowania przepisów ustawy dotyczących reagowania na zakażenia i choroby zakaźne. Termin odnosi się do zjawiska występującego na określonym obszarze, a nie do samego faktu zachorowania pojedynczej osoby.