Emeryt

„Emeryt” to w rozumieniu ustawy osoba, której prawo do emerytury zostało formalnie ustalone. Kluczowe znaczenie ma więc nie samo osiągnięcie określonego wieku ani przekonanie, że dana osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia, lecz istnienie ustalonego prawa do emerytury. Pojęcie odnosi się do statusu prawnego konkretnej osoby, wynikającego z rozstrzygnięcia właściwego organu lub innego aktu, który potwierdza przysługiwanie tego prawa.

Definicja pochodzi z ustawy „Emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych” i służy wyznaczeniu kręgu osób, do których odnoszą się przepisy tej ustawy. Dzięki niej można ustalić, kto jest traktowany jako emeryt przy stosowaniu regulacji dotyczących emerytur, a także odróżnić tę kategorię od osób, które dopiero ubiegają się o świadczenie albo mają ustalone prawo do innego rodzaju świadczenia. Samo potoczne określenie kogoś jako osoby starszej lub nieaktywnej zawodowo nie przesądza zatem o posiadaniu statusu emeryta w znaczeniu ustawowym.

W praktyce ustalenie tego statusu może mieć znaczenie dla korzystania z uprawnień przewidzianych nie tylko w przepisach emerytalnych. W regulacjach dotyczących układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych emeryci mogą zostać objęci zakresem takich uzgodnień, jeżeli przewidują to właściwe postanowienia. Pojęcie to jest również używane przy określaniu uprawnień do ulgowych przejazdów publicznym transportem zbiorowym, w tym do wskazanych ulgowych przejazdów kolejowych. W każdym z tych przypadków decydujące jest to, czy osoba ma prawnie ustalone prawo do emerytury, a nie wyłącznie jej sytuacja życiowa lub faktyczne zaprzestanie pracy.