Egzekucja

Egzekucja to przewidziane przez prawo przymusowe wykonanie obowiązku, którego zobowiązany dobrowolnie nie spełnił. Jej celem jest doprowadzenie do realizacji należnego świadczenia, najczęściej zapłaty pieniędzy, ale także wydania rzeczy, opróżnienia lokalu lub wykonania innego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Egzekucja może dotyczyć również należności publicznoprawnych, takich jak grzywny, kary pieniężne, koszty sądowe czy zobowiązania wobec budżetu państwa.

W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:

• egzekucję sądową, prowadzoną w sprawach cywilnych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, przez właściwy organ egzekucyjny;
• egzekucję administracyjną, stosowaną do należności publicznoprawnych, prowadzoną przez organy administracji na podstawie właściwych przepisów;
• egzekucję należności wynikających z orzeczeń karnych, w tym grzywien, przepadku, obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia, świadczenia pieniężnego lub nawiązki.

Sposób egzekucji zależy od rodzaju obowiązku i majątku zobowiązanego. Może obejmować między innymi egzekucję z rachunku bankowego, wynagrodzenia, innych wierzytelności, ruchomości lub nieruchomości. W przypadku nieruchomości stosuje się szczególne zasady, w tym publiczne obwieszczenia i sprzedaż w trybie określonym przepisami. Egzekucja hipoteki może być prowadzona w ramach sądowego postępowania egzekucyjnego albo przez administracyjny organ egzekucyjny.

Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy albo inny dokument, któremu przepisy nadają taką moc. Odrębną instytucją jest zabezpieczenie majątkowe, które ma czasowo zagwarantować wykonanie przyszłego orzeczenia i co do zasady nie oznacza jeszcze zaspokojenia wierzyciela. Przepisy mogą także wyłączać określone składniki majątku spod egzekucji, na przykład środki przeznaczone na podstawowe utrzymanie skazanego, zapomogi lub kwoty wpłacone na określony cel. Skuteczność egzekucji zależy od istnienia majątku lub dochodów, z których obowiązek może zostać przymusowo wykonany.