Edukacja pozaformalna

Edukacja pozaformalna to forma kształcenia lub szkolenia prowadzona według określonego programu, która nie ma na celu doprowadzenia do uzyskania kwalifikacji pełnych ani kwalifikacji wskazanych w art. 2 pkt 2 ustawy. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Zintegrowany System Kwalifikacji” i służy odróżnieniu takich działań od programów edukacyjnych prowadzących do uzyskania określonych kwalifikacji.

Najważniejsze elementy edukacji pozaformalnej to:

• jej przedmiotem jest kształcenie albo szkolenie, a więc zorganizowane działania służące zdobywaniu wiedzy, umiejętności lub innych efektów uczenia się,
• działania te są realizowane w ramach programu, czyli według przyjętego zakresu i założeń,
• program nie prowadzi do uzyskania kwalifikacji pełnych ani kwalifikacji wymienionych w ustawowym odesłaniu do art. 2 pkt 2.

O tym, czy dana aktywność mieści się w tym pojęciu, decyduje więc nie tylko jej edukacyjny charakter, lecz także sposób zorganizowania oraz zakładany rezultat. Sam fakt uczestniczenia w kursie, szkoleniu lub innym programie nie oznacza jeszcze, że uczestnik uzyska kwalifikację w rozumieniu ustawy. Istotne jest to, że program został zaplanowany jako kształcenie lub szkolenie, które nie prowadzi do uzyskania kwalifikacji należących do wskazanych kategorii.

W praktyce pojęcie to pozwala uporządkować różne formy uczenia się, które odbywają się poza programami prowadzącymi do kwalifikacji pełnych lub innych kwalifikacji objętych odesłaniem ustawowym. Może obejmować działania nastawione na rozwijanie lub uzupełnianie określonych kompetencji, bez przesądzania, że ich ukończenie samo w sobie oznacza uzyskanie kwalifikacji. W ramach ustawy „Zintegrowany System Kwalifikacji” edukacja pozaformalna stanowi zatem kategorię opisującą charakter programu i jego związek z kwalifikacjami, a nie nazwę konkretnego rodzaju szkoły, kursu czy instytucji.