Dziennikarz powinien zachować szczególną staranność i rzetelność podczas zbierania oraz wykorzystywania materiałów prasowych. Oznacza to obowiązek dokładnego i odpowiedzialnego postępowania z uzyskanymi informacjami. W szczególności powinien sprawdzić, czy wiadomości są zgodne z prawdą, albo podać ich źródło. Przepis wskazuje więc dwa sposoby postępowania: weryfikację informacji lub ujawnienie, skąd ona pochodzi. Dziennikarz ma także obowiązek chronić dobra osobiste. Powinien ponadto dbać o interesy informatorów działających w dobrej wierze oraz innych osób, które mu zaufały. Ochrona ta dotyczy osób przekazujących informacje i osób okazujących dziennikarzowi zaufanie. Nie oznacza to jednak, że można pomijać pozostałe wymagania dotyczące rzetelnego zbierania i wykorzystywania materiałów. Do obowiązków dziennikarza należy również dbanie o poprawność języka i unikanie wulgaryzmów. Jednocześnie dziennikarzowi nie wolno prowadzić ukrytej działalności reklamowej, jeżeli wiąże się ona z uzyskaniem korzyści majątkowej albo osobistej. Zakaz dotyczy korzyści otrzymanej od osoby lub jednostki organizacyjnej zainteresowanej reklamą. Przepis obejmuje więc sytuacje, w których działalność reklamowa nie jest ujawniona, a dziennikarz otrzymuje w związku z nią określoną korzyść.

Prawo prasowe

Pierwsze zdanie przepisu, dotyczące publikowania lub rozpowszechniania informacji utrwalonych za pomocą zapisów fonicznych i wizualnych, zostało oznaczone jako uchylone. Oznacza to, że ten fragment nie stanowi obowiązującej podstawy opisanych w nim zasad. Pozostała część przepisu określa ograniczenia związane z publikowaniem informacji. Osoba udzielająca informacji może, z ważnych powodów społecznych lub osobistych, zastrzec termin i zakres jej opublikowania. W praktyce oznacza to, że może wskazać, kiedy informacja ma zostać opublikowana oraz w jakim zakresie. Jednocześnie co do zasady nie można uzależniać udzielenia informacji od tego, jak zostanie ona skomentowana, ani od uzgodnienia tekstu wypowiedzi dziennikarskiej. Przepis przewiduje jednak zastrzeżenie wynikające z art. 14a. Dziennikarz nie może opublikować informacji, jeżeli osoba, która jej udzieliła, zastrzegła to ze względu na tajemnicę zawodową. Ponadto bez zgody osoby zainteresowanej nie wolno publikować informacji ani danych dotyczących jej prywatnej sfery życia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy takie informacje lub dane wiążą się bezpośrednio z działalnością publiczną tej osoby.

Przepis chroni swobodę decyzji dziennikarza dotyczącą publikacji i interwencji prasowej. Przestępstwo popełnia ten, kto stosuje przemoc albo groźbę bezprawną, aby zmusić dziennikarza do opublikowania materiału, powstrzymania się od jego publikacji, podjęcia interwencji lub rezygnacji z niej. Za takie działanie grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat. Odpowiedzialność dotyczy więc użycia tych środków w celu wywarcia wpływu na decyzję dziennikarza.

Przepis określa, czego dotyczy ustawa: prasowej działalności wydawniczej i dziennikarskiej. Prasą są publikacje periodyczne, czyli ukazujące się cyklicznie, co najmniej raz w roku. Nie mogą one tworzyć zamkniętej, jednorodnej całości. Powinny mieć stały tytuł albo nazwę, kolejny numer oraz datę. Do prasy zaliczają się między innymi dzienniki, czasopisma, serwisy agencyjne, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe. Pojęcie prasy obejmuje również środki masowego przekazywania wykorzystujące druk, obraz, dźwięk lub inną technikę. Dotyczy to także rozgłośni oraz zakładowych tele- i radiowęzłów, jeżeli rozpowszechniają publikacje periodyczne. Prasą są ponadto zespoły ludzi i pojedyncze osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Dziennik to ogólnoinformacyjny druk albo przekaz dźwiękowy lub dźwiękowo-obrazowy, który ukazuje się częściej niż raz w tygodniu. Czasopismo ukazuje się nie częściej niż raz w tygodniu, ale nie rzadziej niż raz w roku. Te zasady stosuje się odpowiednio do innych przekazów dźwiękowych i dźwiękowo-obrazowych. Materiałem prasowym jest każdy opublikowany albo przekazany do opublikowania tekst lub obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym albo innym. Nie ma znaczenia jego forma, rodzaj, przeznaczenie, sposób przekazu ani autorstwo. Dziennikarz redaguje, tworzy lub przygotowuje takie materiały, pracując dla redakcji albo działając na jej rzecz i z jej upoważnienia. Redaktor decyduje lub współdecyduje o publikacji materiałów, redaktor naczelny może decydować o całokształcie działalności redakcji, a redakcja organizuje przygotowanie materiałów, w tym ich zbieranie, ocenianie i opracowywanie.

Dziennikarz

Dziennikarz w przepisach

Prawo prasowe4 przepisy