Art. 40 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje kwestie finansowania potrzeb obronnych Rzeczypospolitej Polskiej, określając minimalne poziomy wydatków budżetowych na obronność w stosunku do Produktu Krajowego Brutto (PKB). Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ustęp 1
W ustępie 1 określono minimalne poziomy wydatków na obronność w stosunku do PKB:
- 2,2% PKB w roku 2022,
- co najmniej 3% PKB w roku 2023 i latach kolejnych.

Jest to wyrazem zobowiązania państwa do zapewnienia odpowiedniego poziomu finansowania obronności, co ma na celu wzmocnienie zdolności obronnych kraju. Wzrost wydatków do 3% PKB od 2023 roku wskazuje na zwiększenie priorytetu, jaki państwo przywiązuje do obronności w kontekście zmieniających się warunków geopolitycznych.

#### Ustęp 2
Wartość PKB, na podstawie której obliczane są wydatki na obronność, ustala się w oparciu o założenia projektu budżetu państwa na dany rok. Jest to istotne, ponieważ pozwala na precyzyjne określenie kwoty wydatków na obronność w oparciu o aktualne dane ekonomiczne.

#### Ustęp 3
Wydatki na obronność obejmują zarówno wydatki budżetowe w części budżetu państwa „obrona narodowa”, jak i wydatki w dziale „obrona narodowa” w innych częściach budżetu państwa. Oznacza to, że finansowanie obronności jest rozproszone w różnych częściach budżetu, co może obejmować różne aspekty związane z obronnością, takie jak badania naukowe, modernizacja techniczna, czy wsparcie dla przemysłu obronnego.

#### Ustęp 4
Udział wydatków majątkowych w wydatkach na obronność wynosi co najmniej 20%. Wydatki majątkowe obejmują inwestycje w infrastrukturę, sprzęt wojskowy i inne aktywa trwałe, co jest kluczowe dla długoterminowego wzmocnienia zdolności obronnych.

#### Ustęp 5
Minister Obrony Narodowej, planując wydatki na modernizację techniczną Sił Zbrojnych, ma obowiązek uwzględniać polski przemysłowy potencjał obronny oraz wydatki na badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie obronności. Jest to ważne dla wspierania krajowego przemysłu obronnego i innowacji technologicznych, co może przyczynić się do zwiększenia niezależności i samowystarczalności w zakresie obronności.

#### Ustęp 6
Kryteria określone w ustępach 1-5 są uwzględniane przez Radę Ministrów w projektach ustaw budżetowych albo projektach ustaw o prowizorium budżetowym. Zapewnia to, że zasady finansowania obronności są integralną częścią procesu budżetowego państwa.

#### Ustęp 7
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na zgodne wnioski Ministra Obrony Narodowej oraz właściwego dysponenta części budżetowej, może dokonywać przeniesień wydatków zaplanowanych w dziale „obrona narodowa” między częściami budżetu państwa. Jest to mechanizm elastyczności, który pozwala na dostosowanie wydatków do bieżących potrzeb i priorytetów w zakresie obronności.

#### Ustęp 8
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, może dokonywać przeniesień wydatków zaplanowanych w części budżetu państwa „obrona narodowa” pomiędzy działami klasyfikacji wydatków budżetu państwa. Podobnie jak w ustępie 7, jest to narzędzie umożliwiające elastyczne zarządzanie środkami finansowymi w ramach budżetu obronnego.

### Podsumowanie
Art. 40 ustawy o obronie Ojczyzny ustanawia ramy finansowe dla zapewnienia odpowiedniego poziomu wydatków na obronność, uwzględniając zarówno potrzeby bieżące, jak i długoterminowe cele modernizacyjne. Przepisy te mają na celu wzmocnienie zdolności obronnych Polski, wspieranie krajowego przemysłu obronnego oraz zapewnienie elastyczności w zarządzaniu środkami finansowymi na obronność.

o obronie Ojczyzny

#### 1. Zakres zastosowania

Art. 49 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje kwestie udzielania zaliczek na poczet wykonania zamówień dotyczących newralgicznego sprzętu, usług, robót budowlanych oraz sprzętu wojskowego, które są związane z obronnością i bezpieczeństwem państwa. Przepis ten ma zastosowanie do zamówień, które są wyłączone spod reżimu ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (PZP).

#### 2. Warunki udzielania zaliczek

Zamawiający może udzielać zaliczek, jeżeli:
- taka możliwość została przewidziana w dokumentacji dotyczącej zamówienia, lub
- wykonawca został wybrany w postępowaniu, w którym zamawiający negocjował warunki umowy z wybranymi przez siebie wykonawcami lub wykonawcą.

Wysokość jednorazowej zaliczki nie może przekraczać 33% wartości wynagrodzenia wykonawcy za dane zamówienie. Jest to mechanizm mający na celu ograniczenie ryzyka finansowego zamawiającego.

#### 3. Zabezpieczenie zaliczki

Zaliczka może być udzielona po wniesieniu przez wykonawcę odpowiedniego zabezpieczenia. Przepis przewiduje różne formy zabezpieczenia, które mogą być wybrane przez wykonawcę:
- pieniądz,
- poręczenia bankowe lub poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
- gwarancje bankowe,
- gwarancje ubezpieczeniowe,
- weksle z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
- zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego,
- zastaw rejestrowy.

Zabezpieczenie zaliczki ustala się w wysokości do pełnej kwoty udzielonej zaliczki. W przypadku wypłaty zaliczki przez rachunek powierniczy, zabezpieczenie nie jest wymagane.

#### 4. Kolejne zaliczki

Zamawiający może udzielić kolejnych zaliczek pod warunkiem, że wykonawca:
- rozliczy środki w zakresie wartości poprzednio udzielanych zaliczek, lub
- wykaże, że zaangażował całość środków w zakresie wartości poprzednio udzielanych zaliczek.

#### 5. Umowa

Formę lub formy zabezpieczenia zaliczki, sposób jej wniesienia i zwrotu określa się w umowie. Umowa może również przewidywać możliwość zmiany formy zabezpieczenia zaliczki w trakcie realizacji tej umowy.

#### 6. Wyłączenia

Przepisów ust. 2-8 nie stosuje się do zamówień podlegających szczególnej procedurze na podstawie umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub porozumienia zawieranego na szczeblu ministerialnym, ani do zamówień, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych.

#### 7. Podsumowanie

Art. 49 ustawy o obronie Ojczyzny wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące udzielania zaliczek na poczet zamówień związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa. Przepis ten ma na celu zapewnienie płynności finansowej wykonawców przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesów zamawiającego. Wprowadzenie różnych form zabezpieczenia oraz możliwość udzielania kolejnych zaliczek pod określonymi warunkami stanowi elastyczne narzędzie zarządzania finansowego w realizacji zamówień o strategicznym znaczeniu dla państwa.

Dziedzina obronności

Dziedzina obronności w przepisach

o obronie Ojczyzny2 przepisy