#### 1. Wprowadzenie

Art. 142^1 Kodeksu pracy wprowadza szczególne uprawnienia dla pracowników, którzy są małżonkami, rodzicami dzieci w fazie prenatalnej w przypadku ciąży powikłanej, rodzicami dzieci posiadających zaświadczenie zgodnie z ustawą „Za życiem”, a także rodzicami dzieci niepełnosprawnych lub wymagających specjalnego wsparcia edukacyjnego. Przepis ten ma na celu zapewnienie elastyczności w organizacji czasu pracy dla tych grup pracowników, co jest istotne z punktu widzenia ochrony rodziny i wsparcia osób w trudnych sytuacjach życiowych.

#### 2. Zakres podmiotowy

Przepis ten dotyczy kilku kategorii pracowników:
- Pracowników będących małżonkami.
- Pracowników będących rodzicami dzieci w fazie prenatalnej w przypadku ciąży powikłanej.
- Pracowników będących rodzicami dzieci posiadających zaświadczenie zgodnie z ustawą „Za życiem”.
- Pracowników będących rodzicami dzieci niepełnosprawnych lub wymagających specjalnego wsparcia edukacyjnego.

#### 3. Zakres przedmiotowy

Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika dotyczący:
- Wykonywania pracy w systemie czasu pracy, o którym mowa w art. 139 (praca w systemie zadaniowym).
- Rozkładu czasu pracy, o którym mowa w art. 140^1 (indywidualny rozkład czasu pracy) albo w art. 142 (praca w niepełnym wymiarze czasu pracy).

#### 4. Forma wniosku

Wniosek pracownika może być złożony zarówno w postaci papierowej, jak i elektronicznej. Jest to istotne z punktu widzenia dostępności i wygody dla pracownika.

#### 5. Możliwość odmowy przez pracodawcę

Pracodawca może odmówić uwzględnienia wniosku, jeżeli jego uwzględnienie nie jest możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. Pracodawca musi jednak poinformować pracownika o przyczynie odmowy w postaci papierowej lub elektronicznej. Jest to istotne z punktu widzenia transparentności i uczciwości w relacjach pracodawca-pracownik.

#### 6. Przedłużenie uprawnień po ukończeniu przez dziecko 18 roku życia

Przepisy § 1 i 2 stosuje się również do pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, po ukończeniu przez dziecko 18 roku życia. Jest to szczególnie ważne dla rodziców dzieci niepełnosprawnych, którzy mogą potrzebować wsparcia w organizacji czasu pracy nawet po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności.

#### 7. Podsumowanie

Art. 142^1 Kodeksu pracy wprowadza istotne uprawnienia dla pracowników będących rodzicami lub małżonkami w trudnych sytuacjach życiowych. Przepis ten ma na celu zapewnienie elastyczności w organizacji czasu pracy, co jest kluczowe dla wsparcia rodziny i ochrony pracowników w szczególnych sytuacjach. Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek pracownika, chyba że jest to niemożliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. W takim przypadku pracodawca musi poinformować pracownika o przyczynie odmowy.

Dziecko pełnoletnie

Dziecko pełnoletnie w przepisach