Działania naprawcze

Działania naprawcze to działania podejmowane po wystąpieniu szkody w środowisku, których celem jest usunięcie jej skutków oraz odtworzenie właściwego stanu przyrody. Pojęcie zostało zdefiniowane w ustawie „o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie” i obejmuje nie tylko klasyczne przywracanie zniszczonych elementów przyrodniczych, lecz także ich zastąpienie w równoważny sposób.

Istotą tych działań jest naprawa elementów przyrodniczych, które uległy szkodzie, albo przywrócenie funkcji, jakie wcześniej pełniły. Mogą one mieć różny charakter:

• obejmować działania ograniczające skutki szkody lub tymczasowe, podejmowane do czasu pełnej naprawy;
• polegać na bezpośrednim odtworzeniu zniszczonych elementów środowiska;
• przyjmować formę działań kompensacyjnych, gdy osiągnięcie równoważnego efektu wymaga zastosowania innych rozwiązań.

Ustawa jako przykłady wskazuje między innymi remediację, przywracanie naturalnego ukształtowania terenu, zalesianie, zadrzewianie i tworzenie skupień roślinności. Do tej kategorii może należeć również reintrodukcja zniszczonych gatunków, czyli ponowne wprowadzenie ich na dany teren. Nie jest więc konieczne, aby każda naprawa polegała na odtworzeniu dokładnie tego samego elementu w tym samym miejscu. Ważne jest osiągnięcie równoważnego efektu przyrodniczego.

Działania naprawcze służą przede wszystkim usunięciu zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz przywróceniu równowagi przyrodniczej na obszarze dotkniętym szkodą. W praktyce pozwalają określić, jakie czynności powinny zostać wykonane, aby środowisko nie tylko przestało być narażone na dalsze negatywne skutki, lecz także odzyskało utracone elementy lub funkcje. Pojęcie ma znaczenie także w przepisach dotyczących ochrony środowiska, między innymi przy prowadzeniu prac budowlanych, gdy nie można w pełni ochronić elementów przyrodniczych i konieczne staje się podjęcie odpowiednich działań naprawczych.