Działania zaradcze

„Działania zaradcze” to pojęcie z zakresu postępowania z inwazyjnymi gatunkami obcymi. W ustawie „Gatunki obce” jego znaczenie ustala się przez odesłanie do art. 3 pkt 17 rozporządzenia nr 1143/2014. Chodzi o działania podejmowane w określonym celu, a nie o jedną, z góry wskazaną metodę postępowania.

Istotą tych działań jest ograniczenie problemu powodowanego przez inwazyjny gatunek obcy. Mogą one zmierzać do:

• całkowitego usunięcia danego gatunku z określonego obszaru,
• ograniczenia jego liczebności i wpływu na środowisko,
• powstrzymania jego rozprzestrzeniania się lub utrzymania go w granicach, w których jego oddziaływanie może być kontrolowane.

Najważniejszą przesłanką jest więc cel działania. O tym, czy dane czynności mają charakter zaradczy, decyduje ich ukierunkowanie na eliminację, kontrolę populacji albo ograniczenie zasięgu inwazyjnego gatunku obcego. Sama nazwa zastosowanego środka nie przesądza o jego zakwalifikowaniu. Pojęcie obejmuje działania służące bezpośredniemu rozwiązaniu problemu, jak również takie, które mają powstrzymać jego pogłębianie się.

W praktyce definicja porządkuje przepisy dotyczące ochrony przyrody i zarządzania skutkami obecności gatunków obcych. Pozwala ocenić, czy określone czynności mieszczą się w systemie reakcji na ich występowanie oraz czy są skierowane na osiągnięcie jednego z celów wskazanych w przepisach. W prawie łowieckim znaczenie tego pojęcia wiąże się z eliminowaniem inwazyjnych gatunków obcych jako elementem ochrony i gospodarowania populacjami zwierząt łownych. Termin występuje także w regulacjach dotyczących nadzoru nad notariuszami, gdzie oznacza środki podejmowane lub postulowane po ujawnieniu poważnych nieprawidłowości. W tym ostatnim kontekście odnosi się do funkcji korygującej, a nie do ochrony środowiska.