Działanie

„Działanie” jest w prawie pojęciem wieloznacznym, którego znaczenie zależy od kontekstu przepisu. Najczęściej oznacza aktywne zachowanie osoby fizycznej, osoby prawnej albo organu, podejmowane w określonym celu i wywołujące skutki prawne, faktyczne lub organizacyjne. Przeciwstawia się je zaniechaniu, czyli niepodjęciu wymaganego zachowania.

W prawie cywilnym działanie może polegać na wykonywaniu prawa, zawarciu umowy albo dokonaniu innej czynności prawnej. Ocena takiego zachowania obejmuje między innymi jego zgodność z prawem, zasadami współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Osoba prawna działa przez swoje organy, a skutki działania organu mogą być przypisane samej osobie prawnej, jeżeli organ postępuje w granicach swoich kompetencji.

Termin ten może również oznaczać:

• prowadzenie określonej działalności lub wykonywanie zadań, na przykład przez jednostkę organizacyjną korzystającą z nieruchomości w ramach trwałego zarządu;
• podejmowanie czynności przez organ administracji publicznej, w tym wykonywanie kompetencji na określonym obszarze;
• konkretne środki lub czynności podejmowane w celu ochrony określonego dobra, na przykład działania zabezpieczające organów nadzoru budowlanego;
• zachowanie oceniane z punktu widzenia odpowiedzialności, w tym działanie bezprawne, zawinione albo podjęte w granicach dopuszczalnego ryzyka gospodarczego;
• aktywność podejmowaną w postępowaniu lub w ramach współpracy między organami i państwami.

W Kodeksie spółek handlowych działanie członków organów może być podstawą odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną spółce, jeżeli pozostaje sprzeczne z prawem lub obowiązkami tych osób. W prawie karnym działanie może stanowić znamię czynu zabronionego, na przykład w sprawach dotyczących przekupstwa. W Prawie wodnym termin odnosi się zarówno do wykonywania obowiązków związanych z utrzymywaniem urządzeń, jak i do czynności podejmowanych przez organy odpowiedzialne za gospodarowanie wodami.

Znaczenie praktyczne słowa „działanie” polega na ustaleniu, kto podjął określoną czynność, w jakim zakresie, na jakiej podstawie i z jakim skutkiem. Ustalenia te mogą decydować o ważności czynności, zakresie reprezentacji, odpowiedzialności odszkodowawczej, karnej lub organizacyjnej, a także o prawidłowości wykonywania kompetencji publicznych.