Art. 107 ustawy o fundacji rodzinnej wprowadza istotne mechanizmy mające na celu zapewnienie transparentności i efektywności postępowania o rozwiązanie fundacji rodzinnej bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Przepis ten uprawnia sąd rejestrowy do zwrócenia się o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia, czy fundacja rodzinna posiada zbywalny majątek oraz czy faktycznie prowadzi działalność, do różnych organów i organizacji.

### Analiza przepisu

1. **Zakres uprawnień sądu rejestrowego**:
   - Sąd rejestrowy ma prawo zwrócić się o informacje do organów podatkowych, organów prowadzących rejestry i ewidencje publiczne, innych organów administracji publicznej oraz organizacji społecznych.
   - Uprawnienie to jest kluczowe, ponieważ umożliwia sądowi uzyskanie pełnego obrazu sytuacji majątkowej i operacyjnej fundacji rodzinnej.

2. **Cel przepisu**:
   - Celem przepisu jest zapewnienie, że fundacja rodzinna, która ma zostać rozwiązana bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, rzeczywiście nie posiada zbywalnego majątku i nie prowadzi działalności.
   - Przepis ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których fundacja mogłaby zostać rozwiązana bez likwidacji, mimo posiadania majątku lub prowadzenia działalności, co mogłoby prowadzić do naruszenia interesów beneficjentów lub wierzycieli.

3. **Organy i organizacje, do których może zwrócić się sąd**:
   - **Organy podatkowe**: Mogą dostarczyć informacji na temat zobowiązań podatkowych fundacji oraz jej majątku.
   - **Organy prowadzące rejestry i ewidencje publiczne**: Mogą dostarczyć informacji na temat wpisów dotyczących majątku fundacji, takich jak nieruchomości, pojazdy, czy inne składniki majątku.
   - **Inne organy administracji publicznej**: Mogą dostarczyć informacji na temat zezwoleń, licencji, czy innych dokumentów związanych z działalnością fundacji.
   - **Organizacje społeczne**: Mogą dostarczyć informacji na temat działalności fundacji w kontekście społecznym, co może być istotne w ocenie, czy fundacja faktycznie prowadzi działalność.

### Praktyczne zastosowanie

W praktyce, przepis ten pozwala sądowi na dokładne zbadanie sytuacji fundacji rodzinnej przed podjęciem decyzji o jej rozwiązaniu bez likwidacji. Jest to szczególnie istotne w kontekście ochrony interesów beneficjentów fundacji oraz wierzycieli. Sąd, mając dostęp do szerokiego zakresu informacji, może podjąć decyzję opartą na rzetelnych i kompletnych danych.

### Wnioski

Art. 107 ustawy o fundacji rodzinnej jest przepisem, który wzmacnia kontrolę sądową nad procesem rozwiązania fundacji rodzinnej bez likwidacji. Dzięki możliwości zwrócenia się o informacje do różnych organów i organizacji, sąd rejestrowy może dokładnie ocenić, czy fundacja spełnia warunki do rozwiązania bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i ochrony interesów wszystkich stron zaangażowanych w działalność fundacji rodzinnej.

o fundacji rodzinnej

#### Wprowadzenie

Zmiany wprowadzone w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 180) dotyczące fundacji rodzinnej mają na celu dostosowanie przepisów podatkowych do nowej instytucji prawnej, jaką jest fundacja rodzinna. Fundacja rodzinna jest nowym narzędziem prawnym, które ma na celu zarządzanie majątkiem rodzinnym oraz jego ochronę i sukcesję. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do wprowadzonych zmian.

#### Zmiany w art. 14n

1. **Dodanie pkt 4 w § 1 art. 14n**

   Nowy pkt 4 w § 1 art. 14n wprowadza możliwość zastosowania się przez fundację rodzinną do interpretacji indywidualnej wydanej przed jej powstaniem, na wniosek fundatora planującego utworzenie tej fundacji, w zakresie działalności tej fundacji. Jest to istotne ułatwienie dla fundatorów, którzy mogą uzyskać pewność co do skutków podatkowych planowanych działań jeszcze przed formalnym utworzeniem fundacji rodzinnej.

   **Komentarz:** Ta zmiana zwiększa pewność prawną dla fundatorów i fundacji rodzinnych, umożliwiając im wcześniejsze zaplanowanie działań podatkowych. Pozwala to na lepsze zarządzanie ryzykiem podatkowym i może przyczynić się do większej popularności tej formy zarządzania majątkiem.

2. **Zmiana brzmienia § 2 art. 14n**

   Nowe brzmienie § 2 art. 14n precyzuje, że w przypadkach, o których mowa w § 1, zmianę, uchylenie lub stwierdzenie wygaśnięcia interpretacji indywidualnej albo zmianę lub uchylenie postanowienia, o którym mowa w art. 14b § 5a, doręcza się odpowiednio fundacji rodzinnej, wskazanej przez wnioskującego o wydanie interpretacji indywidualnej.

   **Komentarz:** Zmiana ta jest logicznym następstwem dodania pkt 4 w § 1 art. 14n. Umożliwia to skuteczne doręczenie decyzji podatkowych fundacji rodzinnej, co jest kluczowe dla jej funkcjonowania i zarządzania ryzykiem podatkowym.

#### Zmiany w art. 116a

1. **Zmiana brzmienia § 1 art. 116a**

   Nowe brzmienie § 1 art. 116a wprowadza odpowiedzialność członków organów zarządzających fundacją rodzinną w organizacji za zaległości podatkowe tej fundacji. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio.

   **Komentarz:** Ta zmiana wprowadza odpowiedzialność członków organów zarządzających fundacją rodzinną w organizacji, co jest zgodne z ogólnymi zasadami odpowiedzialności członków organów zarządzających innych osób prawnych. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony interesów Skarbu Państwa i zapewnienia, że fundacja rodzinna w organizacji będzie odpowiedzialna za swoje zobowiązania podatkowe.

#### Dodanie art. 117e

1. **Nowy art. 117e**

   Art. 117e wprowadza odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zaległości podatkowe fundatora powstałe przed ustanowieniem fundacji rodzinnej. Zakres tej odpowiedzialności jest ograniczony do wartości majątku wniesionego przez fundatora do fundacji rodzinnej. Przepisy te stosuje się odpowiednio do fundacji rodzinnej w organizacji.

   **Komentarz:** Wprowadzenie odpowiedzialności fundacji rodzinnej za zaległości podatkowe fundatora jest istotnym elementem ochrony interesów Skarbu Państwa. Ograniczenie tej odpowiedzialności do wartości majątku wniesionego przez fundatora jest jednak racjonalne i sprawiedliwe, gdyż fundacja rodzinna nie powinna odpowiadać ponad wartość majątku, który faktycznie posiada. Przepisy te zapewniają równowagę między ochroną interesów publicznych a ochroną majątku rodzinnego.

#### Podsumowanie

Wprowadzone zmiany w Ordynacji podatkowej dotyczące fundacji rodzinnej są istotnym krokiem w kierunku uregulowania tej nowej instytucji prawnej. Zmiany te zwiększają pewność prawną dla fundatorów i fundacji rodzinnych, a także zapewniają ochronę interesów Skarbu Państwa. Fundacja rodzinna, jako narzędzie zarządzania majątkiem rodzinnym, zyskuje dzięki tym zmianom bardziej przejrzyste i przewidywalne ramy prawne, co może przyczynić się do jej większej popularności i skuteczności w praktyce.

Art. 15 ustawy o fundacji rodzinnej stanowi, że fundator może kierować do organów fundacji rodzinnej uwagi, opinie lub zalecenia dotyczące jej działalności. Przepis ten ma istotne znaczenie dla zachowania wpływu fundatora na funkcjonowanie fundacji rodzinnej, nawet po jej formalnym ustanowieniu.

**1. Charakter prawny uprawnień fundatora**

Fundator, jako osoba, która powołuje fundację rodzinną i wnosi do niej majątek, ma szczególne uprawnienia w zakresie nadzoru nad jej działalnością. Art. 15 daje fundatorowi możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu fundacji poprzez kierowanie uwag, opinii i zaleceń do jej organów. Należy jednak podkreślić, że przepis ten nie nadaje fundatorowi bezpośrednich kompetencji decyzyjnych, a jedynie uprawnienia doradcze i nadzorcze.

**2. Zakres uwag, opinii i zaleceń**

Uwagi, opinie i zalecenia fundatora mogą dotyczyć szerokiego spektrum działalności fundacji rodzinnej, w tym zarządzania majątkiem, realizacji celów statutowych, polityki inwestycyjnej, a także kwestii organizacyjnych i personalnych. Fundator może w ten sposób wpływać na strategiczne kierunki rozwoju fundacji oraz monitorować zgodność działań organów fundacji z jego wizją i celami.

**3. Obowiązek organów fundacji**

Choć art. 15 nie nakłada na organy fundacji obowiązku bezwzględnego stosowania się do uwag, opinii i zaleceń fundatora, to jednak powinny one traktować je z należytą powagą i uwzględniać w swojej działalności. Ignorowanie wskazówek fundatora może prowadzić do konfliktów wewnętrznych i podważać zaufanie do organów fundacji.

**4. Znaczenie dla stabilności fundacji**

Możliwość kierowania uwag, opinii i zaleceń przez fundatora jest istotnym elementem zapewniającym stabilność i ciągłość fundacji rodzinnej. Pozwala to na zachowanie pewnej kontroli nad fundacją przez osobę, która ją założyła, co może być szczególnie ważne w kontekście długoterminowego zarządzania majątkiem rodzinnym i realizacji celów fundacji.

**5. Praktyczne aspekty stosowania przepisu**

W praktyce, fundatorzy powinni korzystać z tego uprawnienia w sposób przemyślany i konstruktywny. Zalecane jest, aby uwagi, opinie i zalecenia były formułowane w sposób jasny i konkretny, co ułatwi organom fundacji ich uwzględnienie. Warto również, aby fundatorzy regularnie komunikowali się z organami fundacji, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia wzajemnych oczekiwań i celów.

**Podsumowanie**

Art. 15 ustawy o fundacji rodzinnej jest kluczowym przepisem, który umożliwia fundatorowi aktywne uczestnictwo w nadzorze nad działalnością fundacji. Choć uprawnienia te mają charakter doradczy, ich właściwe wykorzystanie może znacząco przyczynić się do skutecznego zarządzania fundacją i realizacji jej celów. Organom fundacji zaleca się traktowanie uwag, opinii i zaleceń fundatora z należytą uwagą, co może przyczynić się do harmonijnego funkcjonowania fundacji rodzinnej.

Art. 42 ustawy o fundacji rodzinnej reguluje prawo beneficjenta do uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności i odpowiedzialności zarządu fundacji wobec beneficjentów. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### Prawo do informacji

Beneficjent ma prawo do uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej osobiście lub przez upoważnioną przez siebie osobę. Prawo to obejmuje w szczególności możliwość:
1. **Wglądu do dokumentów fundacji rodzinnej** - w tym statutu, sprawozdań finansowych i ksiąg rachunkowych.
2. **Sporządzania kopii i notatek** z tych dokumentów.
3. **Żądania wyjaśnień od zarządu** dotyczących działalności fundacji.

#### Ochrona danych osobowych

Przy realizacji prawa do informacji należy uwzględniać przepisy dotyczące ochrony danych osobowych. Oznacza to, że wszelkie działania związane z udostępnianiem informacji muszą być zgodne z RODO (Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych) oraz innymi przepisami krajowymi dotyczącymi ochrony danych osobowych.

#### Odmowa udzielenia informacji

Zarząd fundacji może odmówić beneficjentowi przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że prawo to zostanie wykorzystane przez beneficjenta w celach sprzecznych z interesem i celem fundacji rodzinnej. Odmowa musi być uzasadniona i przekazana beneficjentowi niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie miesiąca od dnia zażądania przez beneficjenta przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów.

#### Wyjątek dotyczący danych osobowych

Odmowa nie może dotyczyć dostępu do danych osobowych beneficjenta, który wystąpił z żądaniem przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów fundacji rodzinnej. Oznacza to, że beneficjent zawsze ma prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez fundację.

#### Środki prawne w przypadku odmowy

Beneficjent, któremu odmówiono przedstawienia wyjaśnień lub wglądu do dokumentów, albo który nie otrzymał wyjaśnień lub nie udostępniono mu dokumentów do wglądu w terminie miesiąca od dnia zażądania, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu fundacji rodzinnej do przedstawienia wyjaśnień lub udostępnienia dokumentów do wglądu. Jest to istotny mechanizm ochrony praw beneficjenta, który umożliwia sądową kontrolę nad działaniami zarządu fundacji.

#### Uprawnienia po rozwiązaniu fundacji

Uprawnienia do uzyskania informacji przysługują beneficjentowi również po rozwiązaniu fundacji rodzinnej. Jest to ważne zabezpieczenie, które pozwala beneficjentom na dostęp do informacji nawet po zakończeniu działalności fundacji, co może być istotne w kontekście rozliczeń i ewentualnych roszczeń.

### Podsumowanie

Art. 42 ustawy o fundacji rodzinnej wprowadza istotne mechanizmy zapewniające transparentność i odpowiedzialność zarządu fundacji wobec beneficjentów. Przepis ten balansuje prawo beneficjentów do informacji z koniecznością ochrony interesów fundacji oraz danych osobowych. Wprowadzenie możliwości sądowej kontroli nad odmowami zarządu stanowi dodatkowe zabezpieczenie praw beneficjentów, co jest kluczowe dla utrzymania zaufania do instytucji fundacji rodzinnej.

Działalność fundacji

Działalność fundacji w przepisach