Działacz opozycji antykomunistycznej

Pojęcie „działacz opozycji antykomunistycznej” oznacza w tej ustawie osobę, która spełnia warunki wskazane w przepisie odsyłającym do art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, a jej status został potwierdzony w przewidzianym trybie. Nie chodzi więc wyłącznie o potoczne określenie osoby zaangażowanej w działalność opozycyjną. Dla zastosowania tego pojęcia konieczne jest jednocześnie objęcie osoby zakresem wskazanego przepisu oraz formalne potwierdzenie statusu.

Najważniejsze elementy pojęcia to:

• osoba musi należeć do kategorii określonej w art. 2 ust. 1 ustawy dotyczącej działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych;
• status działacza opozycji antykomunistycznej musi być potwierdzony;
• spełnienie obu tych warunków pozwala traktować osobę jako działacza opozycji antykomunistycznej na potrzeby ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Definicja ma charakter odsyłający. Sama ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie opisuje od początku wszystkich cech tej kategorii osób, lecz posługuje się ustaleniami zawartymi w odrębnej ustawie. Dzięki temu pojęcie ma jednolite znaczenie i nie jest ustalane wyłącznie na podstawie indywidualnej oceny faktów przez podmiot stosujący przepisy o opiece zdrowotnej.

W praktyce decydujące znaczenie ma potwierdzony status. To on pozwala rozpoznać, czy dana osoba należy do grupy wskazanej w przepisach i czy może być uwzględniona przy stosowaniu rozwiązań przewidzianych dla tej kategorii. Brak samego historycznego lub społecznego przekonania o prowadzeniu działalności opozycyjnej nie zastępuje formalnego potwierdzenia. Pojęcie służy zatem wyodrębnieniu w systemie ochrony zdrowia osób, których uprawnienia lub sposób traktowania zależą od posiadania ustawowo potwierdzonego statusu.Znaczenie tego hasła może pojawiać się także przy stosowaniu innych przepisów odwołujących się do ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.