Dyspozycja

„Dyspozycja” w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych oznacza formalne polecenie uczestnika programu skierowane do zarządzającego programem. Jej przedmiotem jest uruchomienie jednej z dwóch czynności: wypłaty środków albo wypłaty transferowej. Jest to zatem oświadczenie woli uczestnika, za pomocą którego wskazuje on, że chce, aby zarządzający wykonał określoną operację dotyczącą zgromadzonych środków.

Pojęcie to ma kilka istotnych elementów:

• musi pochodzić od uczestnika pracowniczego programu emerytalnego,
• jest kierowane do podmiotu zarządzającego programem,
• dotyczy żądania wykonania wypłaty albo wypłaty transferowej,
• służy rozpoczęciu przez zarządzającego działań prowadzących do realizacji żądanej operacji.

Dyspozycja nie jest więc samą wypłatą ani transferem. Stanowi czynność, która te działania inicjuje i określa ich podstawę po stronie zarządzającego. Jej praktyczne znaczenie polega na tym, że pozwala uczestnikowi wyrazić decyzję dotyczącą dalszego postępowania ze środkami zgromadzonymi w ramach programu. Dopiero na podstawie takiego polecenia zarządzający może przystąpić do wykonania odpowiedniej operacji, zgodnie z charakterem żądania uczestnika.

W tym znaczeniu „dyspozycja” odnosi się do relacji między uczestnikiem a zarządzającym i opisuje konkretną czynność związaną z obsługą środków w pracowniczym programie emerytalnym. Nie oznacza ogólnego uprawnienia zarządzającego ani samego faktu posiadania środków, lecz skierowane do niego polecenie dokonania określonej czynności.

Słowo „dyspozycja” występuje także w innych ustawach, w których ma odmienne, zależne od kontekstu znaczenie. Może odnosić się do pozostawania osoby lub lokalu do dyspozycji określonego organu albo podmiotu, do podporządkowania komuś osoby wykonującej służbę, a także do rozdzielenia podjęcia decyzji o wykorzystaniu środków publicznych od ich kasowego wykonania. W przepisach dotyczących postępowania z osobami tymczasowo aresztowanymi wiąże się natomiast z organem, któremu dana osoba pozostaje do dyspozycji. Zawsze decyduje więc kontekst konkretnej regulacji, natomiast w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych chodzi o polecenie uczestnika dotyczące wypłaty lub transferu środków.